Preek - Handelingen 2:1-13 - DICHTBIJ!

Inleiding

dia 1 - afstand

Overal duiken ze op:

bordjes met de boodschap dat je afstand moet houden.

Soms heel vriendelijk,

maar soms wordt de vriendelijkheid ook overgeslagen

om direct met een boete te dreigen.

Beetje jammer is dat…

 

dia 2 - winkelwagen

Ik zou blij zijn als we weer veilig die afstand kunnen loslaten,

maar in sommige situaties is het best fijn.

In de supermarkt bijvoorbeeld:

daar wordt nu eindelijk mijn persoonlijke zone eens gerespecteerd.

En het levert ook komische situaties op,

zoals de winkelwagentjesdans.

 

Wie regelmatig boodschappen doet,

is vast al danspartner in deze dans geweest.

Het is een vrij simpele dans:

tussen de schappen loop je een tegenligger tegemoet.

Om niet in elkaars persoonlijke cirkel te komen,

moet een van beide uitwijken.

Jij besluit aan de kant te gaan, want je hebt goede manieren.

Maar die ander heeft ook goede manieren,

en gaat op hetzelfde moment voor jou aan de kant.

Nu staan jullie karretjes weer met de neuzen tegen elkaar aan.

Dit ritueel herhaalt zich nog een paar keer,

alsof het synchroondansen is,

tot een van jullie z’n mond open doet:

op dat moment wordt de dans doorbroken.

 

dia 3 – dichtbij! / Handelingen 2

Zo langzamerhand worden we er een beetje bedreven in: afstand houden.

Al blijft het onwerkelijk.

Maar God houdt geen afstand!

God is geen God op anderhalve meter.

God is dichtbij!

Dát vieren we vandaag, op het Pinksterfeest:

God blijft niet op afstand, hij is dichtbij.

Laten we nu eerst luisteren naar wat de bijbel zegt

over de dag dat God dichterbij kwam dan ooit: Handelingen 2:1-13.

 

1.    Op afstand

dia 4 – God als verterend vuur

‘Er verschenen aan hen een soort vlammen,

die zich als vuurtongen verspreidden

en zich op ieder van hen neerzetten.’

Dáár gaan we het over hebben.

 

dia 5 - kampvuur

Ik ben geen held met vuur.

Vuur is prachtig om naar te kijken, maar dan graag wel op afstand.

Bij een groot kampvuur blijf ik liever wat verder weg dan anderhalve meter.

Je hebt van die helden die zich daar niets van aantrekken

en met alle genoegen nog meer hout op het vuur leggen,

maar daar ben ik te bang voor aangelegd.

Want dicht bij het vuur is het gevaarlijk.

Je moet heel goed weten wat je doet – ander krijgt het vuur jou te pakken.

Bovendien is het dicht bij het vuur veel te heet.

 

dia 6 – (afbeelding weg)

In de bijbel kan vuur een beeld van God zijn.

God is als een vuur – en dat betekent ook dat God gevaarlijk is.

Je kunt maar beter op afstand blijven.

Neem bijvoorbeeld Exodus 19.

De Israëlieten trekken met Mozes door de woestijn

en komen bij de berg Sinai, waar God zich toont.

‘De Sinai’, staat er dan, ‘was volledig in rook gehuld,

want de Heer was daarop neergedaald in vuur.’

Indrukwekkend, maar levensgevaarlijk:

‘de Heer zei tegen Mozes: “Ga naar beneden en waarschuw het volk

dat ze niet te dichtbij komen in de hoop de Heer te zien,

want dan zullen velen van hen het leven verliezen.”’

Ook op andere plaatsen in de bijbel

wordt vuur als een gevaarlijk beeld van God gebruikt.

Bijvoorbeeld Psalm 97: ‘vuur gaat voor hem uit,

rondom verterend wie tegen hem opstaan.’

Maar ook in het Nieuwe Testament kom je het tegen, in Hebreeën 12:

‘onze God is een verterend vuur!’

 

God is als de zon: heerlijk, maar wel op afstand.

Kijk je te lang in de zon, dan wordt je blind.

Kom je te dichtbij, dan wordt je opgeslokt.

God is verblindend, God is verterend,

God is té heilig voor mensen als wij,

en daarom is het maar goed dat hij afstand houdt!

 

dia 7 – Jezus is vertrokken

Tóch kwam God dichtbij: dat is het verhaal van Jezus.

Jezus is God die mens onder de mensen wordt.

Bij Jezus hoef je niet op afstand te blijven,

dichtbij hem is juist genezing, vergeving en redding.

Nog nooit was God zo dicht bij mensen.

En bij Jezus kwam je dichter bij God dan ooit.

Jezus zegt, in Johannes 14: ‘wie mij gezien heeft, heeft de Vader gezien.’

 

En toen vertrok Jezus.

Op de eerste hemelvaartsdag.

Zijn we daarmee weer terug bij af?

Blijft God voortaan weer op afstand – nog veel verder dan die anderhalve meter?

 

2.    Pinksteren: God is dichtbij!

dia 8 – vlammen: God is hier

Daar leggen Jezus’ vrienden zich niet bij neer.

De afgelopen 10 dagen hebben ze zich beziggehouden

met bidden, bidden, een vervanger voor Judas kiezen en bidden.

Elke dag zochten ze elkaar weer op –

een groep van ongeveer 120 leerlingen van Jezus.

Ook vandaag zijn ze samen aan het bidden.

 

dia 9 - pinksteren

Maar als het geluid van een aanzwellende wind hun gebedsruimte overneemt,

kijken ze verbaasd om zich heen: ‘wat is híer aan de hand?’

Opeens stoot Andreas zijn broer Simon, ook bekend als Petrus, aan:

‘hé Simon, je haar staat in de fik!’

Eerst denk Petrus dat Andreas een grap met hem uithaalt:

‘leuk geprobeerd broertje, maar daar trap ik niet in.’

Maar Andreas houdt vol: ‘nee echt, voel je het dan niet?

Je hoofd staat in lichterlaaie man!’

Petrus voelt eens voorzichtig aan zijn kapsel maar hij voelt niets.

Dan kijkt hij nog eens naar z’n broer.

‘Je kunt beter naar jezelf kijken!

Als ik zulke vlammen op mijn hoofd had als jij,

zou ik wel andere dingen aan mijn hoofd hebben

dan ongein met m’n broer uithalen.’

Dan kijken ze wat beter om zich heen, en zien ze het:

op álle aanwezigen is een vuur neergedaald.

Ze lijken allemaal in brand te staan,

maar toch ook weer niet: dit vuur doet niemand kwaad –

nog geen verschroeid haartje.

 

dia 10 – Exodus 3

Het is vuur, maar dan anders.

Vuur dat niet verteert – dat kennen ze ergens van.

Simon, Andreas en de anderen: ze hebben het verhaal al zo vaak gehoord.

En nu lijkt het weer te gebeuren.

Ik heb het over Exodus 3 – ik lees vers 1-6 voor.

 

dia 11 - braamstruik

Daar heb je het: vuur dat niet verteert.

Al moet Mozes zelf wel op afstand blijven – want God is in het vuur.

Dat vuur van toen is hetzelfde vuur

als het vuur dat zich nu verspreid in die gebedsruimte in Jeruzalem.

Daarom is er maar een conclusie mogelijk,

en Simon, Andreas en de anderen weten het: God is hier.

Die vlammen staan voor Gods aanwezigheid – in eigen persoon!

Het is dezelfde God als de God die zich, verderop in Exodus 3,

aan Mozes bekend maakt als JHWH – IK BEN.

 

Even een zijstraatje: wat is die naam mooi!

God is altijd dezelfde.

De God van Mozes is de God van Pinksteren is de God van ons!

God is als die  plek waar je vroeger vaak kwam,

en waar je nu na 20 jaar weer eens terugkomt,

om te ontdekken dat er niets aan de plek veranderd is.

Op een vreemde manier geeft dat troost.

Dat God dezelfde is, JHWH – IK BEN, geeft dat des te meer!

 

dia 12 – dichterbij dan ooit

Eén ding is wél anders: nu komt God dichterbij dan ooit.

Mozes moest nog op afstand blijven – want God is té heilig.

Maar nu kom het vuur in de persoonlijke zone van de leerlingen.

In Jezus was God al dichterbij gekomen dan ooit tevoren,

maar nu komt God nóg dichterbij.

Jezus was God onder ons, maar de heilige Geest is God ín ons!

God doorbreekt het laatste stukje afstand – hij komt in ons wonen.

Zoals Paulus later zegt, in 1 Korintiërs 3:

jij bent een tempel van God, een plek waar God woont!

 

Hoe is dat mogelijk?

Is God dan toch veranderd – is hij niet meer te heilig?

Nee: God blijft IK BEN.

Dat God zó dichtbij komt, is nu mogelijk door Jezus.

Als Petrus in het vervolg van Handelingen 2

aan de toegestroomde mensenmassa uitlegt wat er gebeurt,

vertelt hij over dat Jezus de messias is,

bij wie vergeving en redding is,

door wie God nu eindelijk dichtbij kan komen.

Petrus zegt: ‘keer u af van uw huidige leven

en laat u dopen onder aanroeping van Jezus Christus

om vergeving te krijgen voor uw zonden.

Dan zal de heilige Geest u geschonken worden.’

Dus als jij in Jezus gelooft, dan is God nooit meer op afstand,

dan woont zijn Geest ook in jou!

 

dia 13 – overal kerk

Dat betekent dat je niet ergens naartoe hoeft om dichtbij God te zijn.

God is waar jij bent!

Je hoeft niet naar een tempel of een kerk –

gelukkig maar: anders zouden we het deze maanden zonder God moeten stellen.

Maar God is ‘gewoon’ bij jou thuis.

Waar jij ook gaat – zijn Geest gaat in jou mee.

Waar jij bent, daar is hij!

 

dia 14 – als een lopend vuurtje

Dát gebeurt daar in Jeruzalem.

God komt dichterbij dan ooit.

Die vlammen laten zien: God is hier, in Andreas, in Petrus, in al die anderen.

En dat heeft effect!

‘Allen werden vervuld van de heilige Geest en begonnen op luide toon te spreken.’

Wat een kakafonie moet dat geweest zijn!

Petrus krijgt een heerlijk gevoel, het voelt heel gelukkig,

en hij voelt een heel diepe drang om te praten over Jezus.

Maar Petrus is niet de enige die wel móet praten.

Andreas voelt hetzelfde. En Johannes. En Jakobus. En de rest.

Iedereen praat door elkaar heen.

Je zou denken: is er dan ook nog iemand die luistert?

Ja – ook daar is aan gedacht:

van alle kanten stromen mensen toe om te luisteren.

 

En zo gaat het vuur als een lopend vuurtje rond.

Logisch eigenlijk.

Want het vuur van Gods aanwezigheid,

dat kun je helemaal niet voor jezelf houden, dat sluit je niet op.

Als God zo dicht bij jou gekomen is dat hij ín jou is,

dan is  het jouw missie God ook weer dicht bij anderen te brengen,

het vuur ook in hen te ontsteken.

 

3.    Vier Gods aanwezigheid

dia 15 - vuur

Daarover valt nog veel meer te zeggen – hoe ontsteek je het vuur in anderen?

Daar moeten we het een andere keer maar over hebben.

Vandaag geen huiswerk waar je mee aan de slag moet,

want vandaag is het feest!

Daarom wil ik je vragen te genieten van Gods aanwezigheid,

te vieren dat God dichtbij is!

 

Om dat nog weer op een andere manier te laten binnenkomen,

zou je een vuurtje kunnen maken.

Een kaars aansteken, een vuur in een vuurkorf maken, of zelfs een heus kampvuur.

Voel hoe de warmte dat van het vuur afstraalt je lichaam doortrekt

en bedenk dat God zo jouw leven doortrekt.

Dat God geen afstand houdt, dat hij dwars door onze anderhalve meter breekt.

Vier dat je  niet alleen bent, want God is er:

hij is JHWH – IK BEN.

Amen.

Handelingen 2:1-13 - DICHTBIJ!

Inleiding

dia 1 - afstand

Overal duiken ze op:

bordjes met de boodschap dat je afstand moet houden.

Soms heel vriendelijk,

maar soms wordt de vriendelijkheid ook overgeslagen

om direct met een boete te dreigen.

Beetje jammer is dat…

 

dia 2 - winkelwagen

Ik zou blij zijn als we weer veilig die afstand kunnen loslaten,

maar in sommige situaties is het best fijn.

In de supermarkt bijvoorbeeld:

daar wordt nu eindelijk mijn persoonlijke zone eens gerespecteerd.

En het levert ook komische situaties op,

zoals de winkelwagentjesdans.

 

Wie regelmatig boodschappen doet,

is vast al danspartner in deze dans geweest.

Het is een vrij simpele dans:

tussen de schappen loop je een tegenligger tegemoet.

Om niet in elkaars persoonlijke cirkel te komen,

moet een van beide uitwijken.

Jij besluit aan de kant te gaan, want je hebt goede manieren.

Maar die ander heeft ook goede manieren,

en gaat op hetzelfde moment voor jou aan de kant.

Nu staan jullie karretjes weer met de neuzen tegen elkaar aan.

Dit ritueel herhaalt zich nog een paar keer,

alsof het synchroondansen is,

tot een van jullie z’n mond open doet:

op dat moment wordt de dans doorbroken.

 

dia 3 – dichtbij! / Handelingen 2

Zo langzamerhand worden we er een beetje bedreven in: afstand houden.

Al blijft het onwerkelijk.

Maar God houdt geen afstand!

God is geen God op anderhalve meter.

God is dichtbij!

Dát vieren we vandaag, op het Pinksterfeest:

God blijft niet op afstand, hij is dichtbij.

Laten we nu eerst luisteren naar wat de bijbel zegt

over de dag dat God dichterbij kwam dan ooit: Handelingen 2:1-13.

 

1.    Op afstand

dia 4 – God als verterend vuur

‘Er verschenen aan hen een soort vlammen,

die zich als vuurtongen verspreidden

en zich op ieder van hen neerzetten.’

Dáár gaan we het over hebben.

 

dia 5 - kampvuur

Ik ben geen held met vuur.

Vuur is prachtig om naar te kijken, maar dan graag wel op afstand.

Bij een groot kampvuur blijf ik liever wat verder weg dan anderhalve meter.

Je hebt van die helden die zich daar niets van aantrekken

en met alle genoegen nog meer hout op het vuur leggen,

maar daar ben ik te bang voor aangelegd.

Want dicht bij het vuur is het gevaarlijk.

Je moet heel goed weten wat je doet – ander krijgt het vuur jou te pakken.

Bovendien is het dicht bij het vuur veel te heet.

 

dia 6 – (afbeelding weg)

In de bijbel kan vuur een beeld van God zijn.

God is als een vuur – en dat betekent ook dat God gevaarlijk is.

Je kunt maar beter op afstand blijven.

Neem bijvoorbeeld Exodus 19.

De Israëlieten trekken met Mozes door de woestijn

en komen bij de berg Sinai, waar God zich toont.

‘De Sinai’, staat er dan, ‘was volledig in rook gehuld,

want de Heer was daarop neergedaald in vuur.’

Indrukwekkend, maar levensgevaarlijk:

‘de Heer zei tegen Mozes: “Ga naar beneden en waarschuw het volk

dat ze niet te dichtbij komen in de hoop de Heer te zien,

want dan zullen velen van hen het leven verliezen.”’

Ook op andere plaatsen in de bijbel

wordt vuur als een gevaarlijk beeld van God gebruikt.

Bijvoorbeeld Psalm 97: ‘vuur gaat voor hem uit,

rondom verterend wie tegen hem opstaan.’

Maar ook in het Nieuwe Testament kom je het tegen, in Hebreeën 12:

‘onze God is een verterend vuur!’

 

God is als de zon: heerlijk, maar wel op afstand.

Kijk je te lang in de zon, dan wordt je blind.

Kom je te dichtbij, dan wordt je opgeslokt.

God is verblindend, God is verterend,

God is té heilig voor mensen als wij,

en daarom is het maar goed dat hij afstand houdt!

 

dia 7 – Jezus is vertrokken

Tóch kwam God dichtbij: dat is het verhaal van Jezus.

Jezus is God die mens onder de mensen wordt.

Bij Jezus hoef je niet op afstand te blijven,

dichtbij hem is juist genezing, vergeving en redding.

Nog nooit was God zo dicht bij mensen.

En bij Jezus kwam je dichter bij God dan ooit.

Jezus zegt, in Johannes 14: ‘wie mij gezien heeft, heeft de Vader gezien.’

 

En toen vertrok Jezus.

Op de eerste hemelvaartsdag.

Zijn we daarmee weer terug bij af?

Blijft God voortaan weer op afstand – nog veel verder dan die anderhalve meter?

 

2.    Pinksteren: God is dichtbij!

dia 8 – vlammen: God is hier

Daar leggen Jezus’ vrienden zich niet bij neer.

De afgelopen 10 dagen hebben ze zich beziggehouden

met bidden, bidden, een vervanger voor Judas kiezen en bidden.

Elke dag zochten ze elkaar weer op –

een groep van ongeveer 120 leerlingen van Jezus.

Ook vandaag zijn ze samen aan het bidden.

 

dia 9 - pinksteren

Maar als het geluid van een aanzwellende wind hun gebedsruimte overneemt,

kijken ze verbaasd om zich heen: ‘wat is híer aan de hand?’

Opeens stoot Andreas zijn broer Simon, ook bekend als Petrus, aan:

‘hé Simon, je haar staat in de fik!’

Eerst denk Petrus dat Andreas een grap met hem uithaalt:

‘leuk geprobeerd broertje, maar daar trap ik niet in.’

Maar Andreas houdt vol: ‘nee echt, voel je het dan niet?

Je hoofd staat in lichterlaaie man!’

Petrus voelt eens voorzichtig aan zijn kapsel maar hij voelt niets.

Dan kijkt hij nog eens naar z’n broer.

‘Je kunt beter naar jezelf kijken!

Als ik zulke vlammen op mijn hoofd had als jij,

zou ik wel andere dingen aan mijn hoofd hebben

dan ongein met m’n broer uithalen.’

Dan kijken ze wat beter om zich heen, en zien ze het:

op álle aanwezigen is een vuur neergedaald.

Ze lijken allemaal in brand te staan,

maar toch ook weer niet: dit vuur doet niemand kwaad –

nog geen verschroeid haartje.

 

dia 10 – Exodus 3

Het is vuur, maar dan anders.

Vuur dat niet verteert – dat kennen ze ergens van.

Simon, Andreas en de anderen: ze hebben het verhaal al zo vaak gehoord.

En nu lijkt het weer te gebeuren.

Ik heb het over Exodus 3 – ik lees vers 1-6 voor.

 

dia 11 - braamstruik

Daar heb je het: vuur dat niet verteert.

Al moet Mozes zelf wel op afstand blijven – want God is in het vuur.

Dat vuur van toen is hetzelfde vuur

als het vuur dat zich nu verspreid in die gebedsruimte in Jeruzalem.

Daarom is er maar een conclusie mogelijk,

en Simon, Andreas en de anderen weten het: God is hier.

Die vlammen staan voor Gods aanwezigheid – in eigen persoon!

Het is dezelfde God als de God die zich, verderop in Exodus 3,

aan Mozes bekend maakt als JHWH – IK BEN.

 

Even een zijstraatje: wat is die naam mooi!

God is altijd dezelfde.

De God van Mozes is de God van Pinksteren is de God van ons!

God is als die  plek waar je vroeger vaak kwam,

en waar je nu na 20 jaar weer eens terugkomt,

om te ontdekken dat er niets aan de plek veranderd is.

Op een vreemde manier geeft dat troost.

Dat God dezelfde is, JHWH – IK BEN, geeft dat des te meer!

 

dia 12 – dichterbij dan ooit

Eén ding is wél anders: nu komt God dichterbij dan ooit.

Mozes moest nog op afstand blijven – want God is té heilig.

Maar nu kom het vuur in de persoonlijke zone van de leerlingen.

In Jezus was God al dichterbij gekomen dan ooit tevoren,

maar nu komt God nóg dichterbij.

Jezus was God onder ons, maar de heilige Geest is God ín ons!

God doorbreekt het laatste stukje afstand – hij komt in ons wonen.

Zoals Paulus later zegt, in 1 Korintiërs 3:

jij bent een tempel van God, een plek waar God woont!

 

Hoe is dat mogelijk?

Is God dan toch veranderd – is hij niet meer te heilig?

Nee: God blijft IK BEN.

Dat God zó dichtbij komt, is nu mogelijk door Jezus.

Als Petrus in het vervolg van Handelingen 2

aan de toegestroomde mensenmassa uitlegt wat er gebeurt,

vertelt hij over dat Jezus de messias is,

bij wie vergeving en redding is,

door wie God nu eindelijk dichtbij kan komen.

Petrus zegt: ‘keer u af van uw huidige leven

en laat u dopen onder aanroeping van Jezus Christus

om vergeving te krijgen voor uw zonden.

Dan zal de heilige Geest u geschonken worden.’

Dus als jij in Jezus gelooft, dan is God nooit meer op afstand,

dan woont zijn Geest ook in jou!

 

dia 13 – overal kerk

Dat betekent dat je niet ergens naartoe hoeft om dichtbij God te zijn.

God is waar jij bent!

Je hoeft niet naar een tempel of een kerk –

gelukkig maar: anders zouden we het deze maanden zonder God moeten stellen.

Maar God is ‘gewoon’ bij jou thuis.

Waar jij ook gaat – zijn Geest gaat in jou mee.

Waar jij bent, daar is hij!

 

dia 14 – als een lopend vuurtje

Dát gebeurt daar in Jeruzalem.

God komt dichterbij dan ooit.

Die vlammen laten zien: God is hier, in Andreas, in Petrus, in al die anderen.

En dat heeft effect!

‘Allen werden vervuld van de heilige Geest en begonnen op luide toon te spreken.’

Wat een kakafonie moet dat geweest zijn!

Petrus krijgt een heerlijk gevoel, het voelt heel gelukkig,

en hij voelt een heel diepe drang om te praten over Jezus.

Maar Petrus is niet de enige die wel móet praten.

Andreas voelt hetzelfde. En Johannes. En Jakobus. En de rest.

Iedereen praat door elkaar heen.

Je zou denken: is er dan ook nog iemand die luistert?

Ja – ook daar is aan gedacht:

van alle kanten stromen mensen toe om te luisteren.

 

En zo gaat het vuur als een lopend vuurtje rond.

Logisch eigenlijk.

Want het vuur van Gods aanwezigheid,

dat kun je helemaal niet voor jezelf houden, dat sluit je niet op.

Als God zo dicht bij jou gekomen is dat hij ín jou is,

dan is  het jouw missie God ook weer dicht bij anderen te brengen,

het vuur ook in hen te ontsteken.

 

3.    Vier Gods aanwezigheid

dia 15 - vuur

Daarover valt nog veel meer te zeggen – hoe ontsteek je het vuur in anderen?

Daar moeten we het een andere keer maar over hebben.

Vandaag geen huiswerk waar je mee aan de slag moet,

want vandaag is het feest!

Daarom wil ik je vragen te genieten van Gods aanwezigheid,

te vieren dat God dichtbij is!

 

Om dat nog weer op een andere manier te laten binnenkomen,

zou je een vuurtje kunnen maken.

Een kaars aansteken, een vuur in een vuurkorf maken, of zelfs een heus kampvuur.

Voel hoe de warmte dat van het vuur afstraalt je lichaam doortrekt

en bedenk dat God zo jouw leven doortrekt.

Dat God geen afstand houdt, dat hij dwars door onze anderhalve meter breekt.

Vier dat je  niet alleen bent, want God is er:

hij is JHWH – IK BEN.

Amen.