Preek - Hebreeën 1-4 - TERUG NAAR JEZUS

Inleiding

dia 1 - zwart

Vorige week introduceerde Hanneke het bijbelleesproject Hebreeën.

Ik hoop dat veel van jullie al van het bijbelleesrooster gebruik hebben gemaakt.

Zo niet: het is nooit te laat om ermee te beginnen!

Met deze en de volgende preken wil ik je er bij helpen.

Wat ik ga doen is dit: ik laat de hoofdlijnen van de brief zien.

Je kunt je zo verliezen in de details, dat je het spoor bijster raakt.

Ik ga proberen jullie het overzicht over de brief te geven,

als een soort kapstok waar je de details aan kunt ophangen.

Vandaag over Hebreeën 1-4, volgende week over Hebreeën 5-10a

en over 2 weken over Hebreeën 10a-13.

 

dia 2 - Herman

Maar eerst moet ik jullie voorstellen aan Herman.

Herman was mijn eerste auto, een blauwe Volvo 142 uit 1971.

Ik geef toe: om je auto een naam te geven, moet er wel een steekje bij je los zitten.

Maar ik was dan ook heel blij met deze auto.

Als student auto rijden, dat leek mij onhaalbaar.

Maar Herman kostte niet veel meer dan een fatsoenlijke nieuwe fiets

en was als oldtimer vrijgesteld van wegenbelasting.

Ik voelde me de koning te rijk:

rijden in Herman bracht altijd een grote grijns op mijn gezicht

-zo’n auto heeft tenminste karakter-

en het kostte me bijna niets: wel de lusten, niet de lasten.

 

Maar in de loop der jaren werd het andersom: wel de lasten, niet de lusten.

Het rijden bleef een feestje, maar het kwam er steeds minder van.

Ondertussen kreeg Herman oude-mannen-kwaaltjes…

Vooral roest.

Had ik met veel moeite een portier aangepakt,

was het volgende portier alweer aan de beurt.

En de bodem. En de kofferbak. En de wielkasten.

Het was niet meer bij te houden.

Herman werd een actiepunt en bezorgde mij een schuldgevoel.

Dus heb ik hem verkocht.

 

dia 3 – terug naar Jezus / Hebreeën 1-4

Zo’n afweging van kosten en baten kun je maken als je een auto verkoopt,

maar je kunt zo’n afweging ook op je geloof loslaten.

Dat is wat de Hebreeën doen.

Het wordt hen steeds moeilijker gemaakt om te geloven,

de kosten stijgen alleen maar, terwijl het hen steeds minder oplevert.

Kunnen ze hun geloof niet beter opgeven?

In Hebreeën 1-4 is dan de boodschap:

ga steeds terug naar de kern, terug naar Jezus,

want dan zie je dat je met Jezus goud in handen hebt!

Ik hoop dat het ook jou helpen mag

om te ontdekken waarom geloven in Jezus de moeite waard is om vol te houden.

We lezen een paar kenmerkende stukjes uit dit deel van de brief,

namelijk Hebreeën 1:1-4, 2:1-3 en 4:1-11.

 

1.    Opgeven?

dia 4 – Hebreeën: geloven onder druk

Eerst over die ‘brief aan de Hebreeën’.

Wie heeft die brief eigenlijk geschreven? En aan wie?

Op beide vragen moet ik het antwoord schuldig blijven…

Niemand weet wie deze brief geschreven heeft.

Vroeger werd nog wel eens aan Paulus gedacht,

al komt zijn naam in de brief niet voor,

maar tegenwoordig is dat eigenlijk het enige waarover iedereen het eens is:

deze brief komt niet van Paulus.

Een naam die wel eens voorbij komt, is die van Barnabas,

Paulus’ reisgenoot tijdens zijn 1e zendingsreis, maar het blijft gissen.

Net zoals naar de ontvangers van de brief.

Het is in ieder geval waarschijnlijk dat de brief aan Joodse christenen is geschreven,

daarom ook die naam ‘Hebreeën’,

maar of het Joodse christenen in Jeruzalem zijn,

of heel ergens anders op de wereld: we weten het niet.

 

Waar we wel meer over weten, is hun situatie.

Als je het boek Hebreeën leest, krijg je daar een aardige indruk van.

De brief zit vol aanmoedigingen: kom op, houd vol, niet opgeven!

Blijkbaar stonden de Hebreeën onder druk dat wél te doen.

Waarschijnlijk moeten we daarbij denken aan vervolging:

eerst de Joden en later de Romeinen moesten niets van die nieuwe godsdienst hebben,

dus werden christenen gewelddadig onderdrukt.

 

Even in termen van kosten en baten:

ze merken dat geloven in Jezus hen steeds meer kost,

terwijl hun eerste enthousiasme al een aardig eindje is weggezakt.

Het kost hen meer dan dat het hen oplevert,

en daarmee is de vraag: is het nog wel de moeite waard om te geloven?

De verleiding is groot om te kiezen voor de gemakkelijke weg: het geloof opgeven.

Want als je er steeds minder aan hebt, maar er een gigantische prijs voor betaalt,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

 

dia 5 – geloven: lusten en lasten

Wij hebben natuurlijk met heel andere problemen te maken dan de Hebreeën,

maar de vraag is dezelfde: als geloven je meer kost dan oplevert,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

Ik heb Herman ook verkocht, en dat was een goede keuze!

Als je net voor Jezus hebt gekozen, ben je vaak heel enthousiast.

Maar dat enthousiasme verdwijnt, geloven wordt gewoner.

Bovendien is er zoveel meer dan geloven,

er zijn zo ontzettend veel heel erg leuke dingen,

dingen die je niet wilt missen,

en voor je het weet is geloven een van die dingen die ook nog moet,

en komt het los te staan van je dagelijks leven.

 

Ondertussen vraagt geloven best wat van je.

Daar hebben we het vorige week uitgebreid over gehad:

Jezus zegt dat het je je leven kost!

Maar nog los daarvan: geloof heeft ook onderhoud nodig,

net als een auto,

dat je er structureel mee bezig bent.

En als kerk willen we ook veel:

Menorah wil een kerk zijn met betekenis voor de Zaankanters.

Daarom zetten velen van ons de schouders onder vrijwilligerswerk,

in de kerk, in de Dorcaswinkel, in Kogerveld.

 

Is geloven wel zo’n zegen? Waar doe je het eigenlijk voor?

Wanneer de Hebreeën die conclusie trekken,

vallen ze terug in hun vorige, Joodse leven.

Dat is voor hen de makkelijke weg.

Bij ons is dat uiteraard een andere weg.

Je kunt je geloof afzweren en voortaan als atheïst door het leven gaan.

Maar dat is nog best een grote stap – waarom zo moeilijk doen?

Je kunt ook je geloofsovertuigingen vasthouden,

je gelooft in God, en in Jezus, en in het leven na de dood,

en je houdt vast aan de christelijke normen en waarden,

maar je zet je geloof gewoon op een wat lager pitje.

Een soort ‘wel de lusten, niet de lasten’-geloof.

Een geloof waar het dagelijks leven met God naar de achtergrond verdwijnt,

onder het motto: ‘maar ik gelóóf het wel.’

 

2.    Terug naar Jezus

dia 6 – Jezus: het beste dat mensen kan overkomen

Wat moet je, als je zulke gedachten bij jezelf merkt?

Als geloven voor jou meer een last dan een lust is?

Dáár gaat het over in Hebreeën 1-4.

De onbekende schrijver zegt: ‘ga terug naar hoe het begon.

Jullie werden enthousiast van Jezus – ga terug naar hem,

terug naar de basics, om weer te ontdekken waar je het voor doet.’

 

Als Jezus niet het middelpunt van je geloof is,

dan is er inderdaad alle reden om je geloof aan de wilgen te hangen.

Of op zijn minst aan een kleerhanger in je garderobekast,

tussen alle andere kledingstukken die je nooit meer draagt,

maar waarvan je maar nooit weet of ze nog eens van pas komen.

Zonder Jezus verliest geloven al zijn kleur.

Er is maar één manier om vol te houden: focus op Jezus!

Want als je beseft wie Jezus is en wat Jezus gedaan heeft,

dan zou je wel gek zijn je geloof op te geven!

 

Dat wordt in de brief aan de Hebreeën verder uitgewerkt.

Als je deze week thuis al wat hoofdstukken hebt gelezen,

zul je gemerkt hebben dat Hebreeën geen makkelijk boek is.

Meer dan alle andere bijbelboeken grijpt Hebreeën terug op het OT.

De ene na de andere tekst wordt aangehaald,

en de schrijver gaat er vanuit dat het bekende kost is.

Maar als je er even goed voor gaat zitten, is het heel mooi.

Al die oude bijbelteksten overtuigen

dat Jezus het beste is dat de mensen ooit is overkomen en zal overkomen.

 

dia 7 – Jezus is meer dan: engelen – de ultieme boodschapper

In Hebreeën 1-4 wordt dat op 2 manieren uitgewerkt.

In Hebreeën 1 en 2 wordt Jezus vergeleken met de engelen.

‘Hoezo engelen?!’ zul je misschien denken.

Nou, in het Jodendom van die tijd was veel aandacht voor engelen.

Engelen waren de boodschappers van God.

Een engel met een boodschap van God: veel dichter bij God kon je niet komen!

Maar dan zegt Hebreeën: Jezus is nog veel meer dan de engelen,

hij is Gods eigen Zoon!

Als je de boodschap van de engelen al zo belangrijk vindt,

dan verdient de boodschap van Jezus al helemaal alle aandacht!

 

Het is een unieke boodschap.

Engelen blijven op veilige afstand van mensen.

Ze brengen een boodschap over en zijn weer vertrokken.

Jezus niet – dat lees je in Hebreeën 2.

Jezus is mens geworden zoals wij,

‘om door zijn dood definitief af te rekenen met de heerser over de dood, de duivel,

en zo allen te bevrijden die slaaf waren van hun levenslange angst voor de dood.’

Jezus brengt niet alleen een boodschap over: hij ís de boodschap!

 

dia 8 – Mozes – de ultieme leider

Dan de tweede vergelijking, in Hebreeën 3 en 4,

waar Psalm 95 een grote rol in speelt.

Daar wordt Jezus met Mozes vergeleken.

Mozes was met de Israëlieten op weg naar het beloofde land,

het land van Gods rust.

Maar de echte rust, die hebben de Israëlieten nooit gevonden.

Daarvoor moet je bij Jezus zijn, die veel groter is dan Mozes.

Jezus leidt ons in Gods rust!

 

Naar ons toe zou de schrijver het anders hebben opgeschreven.

Hij schrijft aan mensen voor wie de engelen en Mozes boven elke twijfel verheven zijn,

maar Jezus niet – dat ligt bij ons natuurlijk anders.

Bij ons zou de vergelijking niet met engelen zijn,

maar met filosofen of gelukwetenschappers.

Dat zijn de mensen die ons vertellen

hoe we gelukkig kunnen worden en een goed leven kunnen hebben.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die deskundigen van jullie.

Jullie zoeken naar de waarheid over het leven.

Maar Jezus komt van de Waarheid in eigen persoon!

Niemand staat dichter bij de Waarheid dan Jezus.

En dan te bedenken dat deze Jezus zich één maakt met ons – wat wil je nog meer?!’

 

De vergelijking zou ook niet met Mozes zijn,

maar met onze leiders van wie we heel wat verwachten:

dat ze zorgen voor werkgelegenheid,

dat onze koopkracht elk jaar wat puntjes stijgt,

dat je je op straat veilig voelt,

dat ze zorgen voor tevreden burgers.

Je kunt het ook zo zeggen: we verwachten dat ze ons naar het beloofde land brengen.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die leiders van jullie.

Jullie zoeken naar het beloofde land, naar echte rust.

Jullie proberen het op allerlei manieren te bereiken,

maar Jezus brengt het jullie gewoon!

Hoezo is geloven ‘moeilijk doen’: kijk dan wat Jezus allemaal doet!’

 

Dat is wat steeds terugkomt:

waar je Jezus ook mee vergelijkt, Jezus is altijd beter.

Alle alternatieven steken bij Jezus bleek af.

Met een ‘maar ik gelóóf het wel’-geloof doe je Jezus én jezelf tekort.

Met Jezus heb je goud in handen!

In hem, zegt Hebreeën 1, schittert Gods luister.

 

3.    Vasten = focussen

dia 9 - vasten=focussen

Dus merk je bij jezelf dat geloven sleur wordt, iets wat ook nog moet?

Trouwens, dat is helemaal niet gek, volgens mij kennen alle christenen dat wel.

Maar merk je dat bij jezelf, ga dan terug naar Jezus, focus op hem.

Een manier die daarbij kan helpen is vasten.

 

dia 10 - mono

Vasten is namelijk een manier om te focussen.

Je kunt namelijk niet alles tegelijk doen.

Onder het motto ‘rij mono’ probeert de overheid ons ervan bewust te maken

dat bezig zijn met je telefoon en op de weg letten niet goed samengaan.

Leg je telefoon weg, zodat je je aandacht bij de weg kunt houden.

 

dia 11 - vasten

Dat is ook het idee van vasten:

je legt iets weg, zodat je de focus op Jezus terugkrijgt.

Ik lees even een stukje voor uit een boek van John Piper over vasten:

‘De grootste vijand van een verlangen naar God is niet vergif maar appeltaart.

Het is niet het feestmaal van de goddelozen dat ons verlangen naar de hemel verdooft,

maar het eindeloos nuttigen van kleine snacks van de tafel van de wereld.

Niet de video voor boven de achttien,

maar de onbenullige programma’s die we avond aan avond indrinken.

De grootste bedreiging van onze liefde tot God

zijn niet zijn vijanden, maar zijn gaven.

Het gaat om ons dagelijks bord eten,

om tuinieren, lezen, decoreren, reizen, investeren, tv-kijken, internetten,

boodschappen doen, sporten, postzegels verzamelen en praten.

Al deze dingen kunnen de plaats van God innemen

en onze relatie met hem verstikken.’

 

Vorige week bij de koffie bekende ik iemand dat ik geen vaster ben.

Toch wil ik jullie uitdagen wél te vasten – en ik doe ook mee:

ik haal tijdelijk de NOS, Facebook en YouTube-app van mijn telefoon.

Want vasten helpt om te focussen.

Even de afleiding uit, en ontdekken of weer ontdekken

waarom Jezus zo mooi is.

Want het gaat er niet om dat je een maaltijd kunt overslaan,

of dat je zonder social media kunt,

maar om dat je dichter bij Jezus komt.

Focus op hem – en ontdek dat hij je aanbidding meer dan waard is!

 

Amen.

Hebreeën 1-4

 

Programma

Welkom

Zingen: Opwekking 687 (Heer, wijs mij uw weg; band)

Zingen: Opwekking 717 (Stil, mijn ziel wees stil; band)

Stil gebed, votum en groet

Zingen: LB Gezang 536: 1, 3 en 4 (Alles wat over ons geschreven is; orgel)

Gebed

Kinderlied: ‘Je ben nooit, nooit, nooit alleen’ (band)

Kinderkring

Zingen: DNP Psalm 95 : 1, 2, 3 en 4 (Kom, zing nu vrolijk voor de Heer; orgel)

Overdenking met lezingen: Hebreeën 1:1-4, 2:1-3 en 4:1-11 (thema: terug naar Jezus)

Zingen: Opwekking 830 (Vragen; band)

Gods wil voor ons leven

Zingen: LB Gezang 512 : 1, 2, 3 en 4 (O Jezus, hoe vertrouwd en goed; orgel)

Gebed

Collecte

Zingend belijden: Hemelhoog 367 (Wij blijven geloven; orgel)

Zegen

Zingen: Opwekking 798 (Houd vol; band)

 

Terug naar Jezus

 

Inleiding

dia 1 - zwart

Vorige week introduceerde Hanneke het bijbelleesproject Hebreeën.

Ik hoop dat veel van jullie al van het bijbelleesrooster gebruik hebben gemaakt.

Zo niet: het is nooit te laat om ermee te beginnen!

Met deze en de volgende preken wil ik je er bij helpen.

Wat ik ga doen is dit: ik laat de hoofdlijnen van de brief zien.

Je kunt je zo verliezen in de details, dat je het spoor bijster raakt.

Ik ga proberen jullie het overzicht over de brief te geven,

als een soort kapstok waar je de details aan kunt ophangen.

Vandaag over Hebreeën 1-4, volgende week over Hebreeën 5-10a

en over 2 weken over Hebreeën 10a-13.

 

dia 2 - Herman

Maar eerst moet ik jullie voorstellen aan Herman.

Herman was mijn eerste auto, een blauwe Volvo 142 uit 1971.

Ik geef toe: om je auto een naam te geven, moet er wel een steekje bij je los zitten.

Maar ik was dan ook heel blij met deze auto.

Als student auto rijden, dat leek mij onhaalbaar.

Maar Herman kostte niet veel meer dan een fatsoenlijke nieuwe fiets

en was als oldtimer vrijgesteld van wegenbelasting.

Ik voelde me de koning te rijk:

rijden in Herman bracht altijd een grote grijns op mijn gezicht

-zo’n auto heeft tenminste karakter-

en het kostte me bijna niets: wel de lusten, niet de lasten.

 

Maar in de loop der jaren werd het andersom: wel de lasten, niet de lusten.

Het rijden bleef een feestje, maar het kwam er steeds minder van.

Ondertussen kreeg Herman oude-mannen-kwaaltjes…

Vooral roest.

Had ik met veel moeite een portier aangepakt,

was het volgende portier alweer aan de beurt.

En de bodem. En de kofferbak. En de wielkasten.

Het was niet meer bij te houden.

Herman werd een actiepunt en bezorgde mij een schuldgevoel.

Dus heb ik hem verkocht.

 

dia 3 – terug naar Jezus / Hebreeën 1-4

Zo’n afweging van kosten en baten kun je maken als je een auto verkoopt,

maar je kunt zo’n afweging ook op je geloof loslaten.

Dat is wat de Hebreeën doen.

Het wordt hen steeds moeilijker gemaakt om te geloven,

de kosten stijgen alleen maar, terwijl het hen steeds minder oplevert.

Kunnen ze hun geloof niet beter opgeven?

In Hebreeën 1-4 is dan de boodschap:

ga steeds terug naar de kern, terug naar Jezus,

want dan zie je dat je met Jezus goud in handen hebt!

Ik hoop dat het ook jou helpen mag

om te ontdekken waarom geloven in Jezus de moeite waard is om vol te houden.

We lezen een paar kenmerkende stukjes uit dit deel van de brief,

namelijk Hebreeën 1:1-4, 2:1-3 en 4:1-11.

 

1.    Opgeven?

dia 4 – Hebreeën: geloven onder druk

Eerst over die ‘brief aan de Hebreeën’.

Wie heeft die brief eigenlijk geschreven? En aan wie?

Op beide vragen moet ik het antwoord schuldig blijven…

Niemand weet wie deze brief geschreven heeft.

Vroeger werd nog wel eens aan Paulus gedacht,

al komt zijn naam in de brief niet voor,

maar tegenwoordig is dat eigenlijk het enige waarover iedereen het eens is:

deze brief komt niet van Paulus.

Een naam die wel eens voorbij komt, is die van Barnabas,

Paulus’ reisgenoot tijdens zijn 1e zendingsreis, maar het blijft gissen.

Net zoals naar de ontvangers van de brief.

Het is in ieder geval waarschijnlijk dat de brief aan Joodse christenen is geschreven,

daarom ook die naam ‘Hebreeën’,

maar of het Joodse christenen in Jeruzalem zijn,

of heel ergens anders op de wereld: we weten het niet.

 

Waar we wel meer over weten, is hun situatie.

Als je het boek Hebreeën leest, krijg je daar een aardige indruk van.

De brief zit vol aanmoedigingen: kom op, houd vol, niet opgeven!

Blijkbaar stonden de Hebreeën onder druk dat wél te doen.

Waarschijnlijk moeten we daarbij denken aan vervolging:

eerst de Joden en later de Romeinen moesten niets van die nieuwe godsdienst hebben,

dus werden christenen gewelddadig onderdrukt.

 

Even in termen van kosten en baten:

ze merken dat geloven in Jezus hen steeds meer kost,

terwijl hun eerste enthousiasme al een aardig eindje is weggezakt.

Het kost hen meer dan dat het hen oplevert,

en daarmee is de vraag: is het nog wel de moeite waard om te geloven?

De verleiding is groot om te kiezen voor de gemakkelijke weg: het geloof opgeven.

Want als je er steeds minder aan hebt, maar er een gigantische prijs voor betaalt,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

 

dia 5 – geloven: lusten en lasten

Wij hebben natuurlijk met heel andere problemen te maken dan de Hebreeën,

maar de vraag is dezelfde: als geloven je meer kost dan oplevert,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

Ik heb Herman ook verkocht, en dat was een goede keuze!

Als je net voor Jezus hebt gekozen, ben je vaak heel enthousiast.

Maar dat enthousiasme verdwijnt, geloven wordt gewoner.

Bovendien is er zoveel meer dan geloven,

er zijn zo ontzettend veel heel erg leuke dingen,

dingen die je niet wilt missen,

en voor je het weet is geloven een van die dingen die ook nog moet,

en komt het los te staan van je dagelijks leven.

 

Ondertussen vraagt geloven best wat van je.

Daar hebben we het vorige week uitgebreid over gehad:

Jezus zegt dat het je je leven kost!

Maar nog los daarvan: geloof heeft ook onderhoud nodig,

net als een auto,

dat je er structureel mee bezig bent.

En als kerk willen we ook veel:

Menorah wil een kerk zijn met betekenis voor de Zaankanters.

Daarom zetten velen van ons de schouders onder vrijwilligerswerk,

in de kerk, in de Dorcaswinkel, in Kogerveld.

 

Is geloven wel zo’n zegen? Waar doe je het eigenlijk voor?

Wanneer de Hebreeën die conclusie trekken,

vallen ze terug in hun vorige, Joodse leven.

Dat is voor hen de makkelijke weg.

Bij ons is dat uiteraard een andere weg.

Je kunt je geloof afzweren en voortaan als atheïst door het leven gaan.

Maar dat is nog best een grote stap – waarom zo moeilijk doen?

Je kunt ook je geloofsovertuigingen vasthouden,

je gelooft in God, en in Jezus, en in het leven na de dood,

en je houdt vast aan de christelijke normen en waarden,

maar je zet je geloof gewoon op een wat lager pitje.

Een soort ‘wel de lusten, niet de lasten’-geloof.

Een geloof waar het dagelijks leven met God naar de achtergrond verdwijnt,

onder het motto: ‘maar ik gelóóf het wel.’

 

2.    Terug naar Jezus

dia 6 – Jezus: het beste dat mensen kan overkomen

Wat moet je, als je zulke gedachten bij jezelf merkt?

Als geloven voor jou meer een last dan een lust is?

Dáár gaat het over in Hebreeën 1-4.

De onbekende schrijver zegt: ‘ga terug naar hoe het begon.

Jullie werden enthousiast van Jezus – ga terug naar hem,

terug naar de basics, om weer te ontdekken waar je het voor doet.’

 

Als Jezus niet het middelpunt van je geloof is,

dan is er inderdaad alle reden om je geloof aan de wilgen te hangen.

Of op zijn minst aan een kleerhanger in je garderobekast,

tussen alle andere kledingstukken die je nooit meer draagt,

maar waarvan je maar nooit weet of ze nog eens van pas komen.

Zonder Jezus verliest geloven al zijn kleur.

Er is maar één manier om vol te houden: focus op Jezus!

Want als je beseft wie Jezus is en wat Jezus gedaan heeft,

dan zou je wel gek zijn je geloof op te geven!

 

Dat wordt in de brief aan de Hebreeën verder uitgewerkt.

Als je deze week thuis al wat hoofdstukken hebt gelezen,

zul je gemerkt hebben dat Hebreeën geen makkelijk boek is.

Meer dan alle andere bijbelboeken grijpt Hebreeën terug op het OT.

De ene na de andere tekst wordt aangehaald,

en de schrijver gaat er vanuit dat het bekende kost is.

Maar als je er even goed voor gaat zitten, is het heel mooi.

Al die oude bijbelteksten overtuigen

dat Jezus het beste is dat de mensen ooit is overkomen en zal overkomen.

 

dia 7 – Jezus is meer dan: engelen – de ultieme boodschapper

In Hebreeën 1-4 wordt dat op 2 manieren uitgewerkt.

In Hebreeën 1 en 2 wordt Jezus vergeleken met de engelen.

‘Hoezo engelen?!’ zul je misschien denken.

Nou, in het Jodendom van die tijd was veel aandacht voor engelen.

Engelen waren de boodschappers van God.

Een engel met een boodschap van God: veel dichter bij God kon je niet komen!

Maar dan zegt Hebreeën: Jezus is nog veel meer dan de engelen,

hij is Gods eigen Zoon!

Als je de boodschap van de engelen al zo belangrijk vindt,

dan verdient de boodschap van Jezus al helemaal alle aandacht!

 

Het is een unieke boodschap.

Engelen blijven op veilige afstand van mensen.

Ze brengen een boodschap over en zijn weer vertrokken.

Jezus niet – dat lees je in Hebreeën 2.

Jezus is mens geworden zoals wij,

‘om door zijn dood definitief af te rekenen met de heerser over de dood, de duivel,

en zo allen te bevrijden die slaaf waren van hun levenslange angst voor de dood.’

Jezus brengt niet alleen een boodschap over: hij ís de boodschap!

 

dia 8 – Mozes – de ultieme leider

Dan de tweede vergelijking, in Hebreeën 3 en 4,

waar Psalm 95 een grote rol in speelt.

Daar wordt Jezus met Mozes vergeleken.

Mozes was met de Israëlieten op weg naar het beloofde land,

het land van Gods rust.

Maar de echte rust, die hebben de Israëlieten nooit gevonden.

Daarvoor moet je bij Jezus zijn, die veel groter is dan Mozes.

Jezus leidt ons in Gods rust!

 

Naar ons toe zou de schrijver het anders hebben opgeschreven.

Hij schrijft aan mensen voor wie de engelen en Mozes boven elke twijfel verheven zijn,

maar Jezus niet – dat ligt bij ons natuurlijk anders.

Bij ons zou de vergelijking niet met engelen zijn,

maar met filosofen of gelukwetenschappers.

Dat zijn de mensen die ons vertellen

hoe we gelukkig kunnen worden en een goed leven kunnen hebben.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die deskundigen van jullie.

Jullie zoeken naar de waarheid over het leven.

Maar Jezus komt van de Waarheid in eigen persoon!

Niemand staat dichter bij de Waarheid dan Jezus.

En dan te bedenken dat deze Jezus zich één maakt met ons – wat wil je nog meer?!’

 

De vergelijking zou ook niet met Mozes zijn,

maar met onze leiders van wie we heel wat verwachten:

dat ze zorgen voor werkgelegenheid,

dat onze koopkracht elk jaar wat puntjes stijgt,

dat je je op straat veilig voelt,

dat ze zorgen voor tevreden burgers.

Je kunt het ook zo zeggen: we verwachten dat ze ons naar het beloofde land brengen.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die leiders van jullie.

Jullie zoeken naar het beloofde land, naar echte rust.

Jullie proberen het op allerlei manieren te bereiken,

maar Jezus brengt het jullie gewoon!

Hoezo is geloven ‘moeilijk doen’: kijk dan wat Jezus allemaal doet!’

 

Dat is wat steeds terugkomt:

waar je Jezus ook mee vergelijkt, Jezus is altijd beter.

Alle alternatieven steken bij Jezus bleek af.

Met een ‘maar ik gelóóf het wel’-geloof doe je Jezus én jezelf tekort.

Met Jezus heb je goud in handen!

In hem, zegt Hebreeën 1, schittert Gods luister.

 

3.    Vasten = focussen

dia 9 - vasten=focussen

Dus merk je bij jezelf dat geloven sleur wordt, iets wat ook nog moet?

Trouwens, dat is helemaal niet gek, volgens mij kennen alle christenen dat wel.

Maar merk je dat bij jezelf, ga dan terug naar Jezus, focus op hem.

Een manier die daarbij kan helpen is vasten.

 

dia 10 - mono

Vasten is namelijk een manier om te focussen.

Je kunt namelijk niet alles tegelijk doen.

Onder het motto ‘rij mono’ probeert de overheid ons ervan bewust te maken

dat bezig zijn met je telefoon en op de weg letten niet goed samengaan.

Leg je telefoon weg, zodat je je aandacht bij de weg kunt houden.

 

dia 11 - vasten

Dat is ook het idee van vasten:

je legt iets weg, zodat je de focus op Jezus terugkrijgt.

Ik lees even een stukje voor uit een boek van John Piper over vasten:

‘De grootste vijand van een verlangen naar God is niet vergif maar appeltaart.

Het is niet het feestmaal van de goddelozen dat ons verlangen naar de hemel verdooft,

maar het eindeloos nuttigen van kleine snacks van de tafel van de wereld.

Niet de video voor boven de achttien,

maar de onbenullige programma’s die we avond aan avond indrinken.

De grootste bedreiging van onze liefde tot God

zijn niet zijn vijanden, maar zijn gaven.

Het gaat om ons dagelijks bord eten,

om tuinieren, lezen, decoreren, reizen, investeren, tv-kijken, internetten,

boodschappen doen, sporten, postzegels verzamelen en praten.

Al deze dingen kunnen de plaats van God innemen

en onze relatie met hem verstikken.’

 

Vorige week bij de koffie bekende ik iemand dat ik geen vaster ben.

Toch wil ik jullie uitdagen wél te vasten – en ik doe ook mee:

ik haal tijdelijk de NOS, Facebook en YouTube-app van mijn telefoon.

Want vasten helpt om te focussen.

Even de afleiding uit, en ontdekken of weer ontdekken

waarom Jezus zo mooi is.

Want het gaat er niet om dat je een maaltijd kunt overslaan,

of dat je zonder social media kunt,

maar om dat je dichter bij Jezus komt.

Focus op hem – en ontdek dat hij je aanbidding meer dan waard is!

Amen.

 

Hebreeën 1-4 - TERUG NAAR JEZUS

Inleiding

dia 1 - zwart

Vorige week introduceerde Hanneke het bijbelleesproject Hebreeën.

Ik hoop dat veel van jullie al van het bijbelleesrooster gebruik hebben gemaakt.

Zo niet: het is nooit te laat om ermee te beginnen!

Met deze en de volgende preken wil ik je er bij helpen.

Wat ik ga doen is dit: ik laat de hoofdlijnen van de brief zien.

Je kunt je zo verliezen in de details, dat je het spoor bijster raakt.

Ik ga proberen jullie het overzicht over de brief te geven,

als een soort kapstok waar je de details aan kunt ophangen.

Vandaag over Hebreeën 1-4, volgende week over Hebreeën 5-10a

en over 2 weken over Hebreeën 10a-13.

 

dia 2 - Herman

Maar eerst moet ik jullie voorstellen aan Herman.

Herman was mijn eerste auto, een blauwe Volvo 142 uit 1971.

Ik geef toe: om je auto een naam te geven, moet er wel een steekje bij je los zitten.

Maar ik was dan ook heel blij met deze auto.

Als student auto rijden, dat leek mij onhaalbaar.

Maar Herman kostte niet veel meer dan een fatsoenlijke nieuwe fiets

en was als oldtimer vrijgesteld van wegenbelasting.

Ik voelde me de koning te rijk:

rijden in Herman bracht altijd een grote grijns op mijn gezicht

-zo’n auto heeft tenminste karakter-

en het kostte me bijna niets: wel de lusten, niet de lasten.

 

Maar in de loop der jaren werd het andersom: wel de lasten, niet de lusten.

Het rijden bleef een feestje, maar het kwam er steeds minder van.

Ondertussen kreeg Herman oude-mannen-kwaaltjes…

Vooral roest.

Had ik met veel moeite een portier aangepakt,

was het volgende portier alweer aan de beurt.

En de bodem. En de kofferbak. En de wielkasten.

Het was niet meer bij te houden.

Herman werd een actiepunt en bezorgde mij een schuldgevoel.

Dus heb ik hem verkocht.

 

dia 3 – terug naar Jezus / Hebreeën 1-4

Zo’n afweging van kosten en baten kun je maken als je een auto verkoopt,

maar je kunt zo’n afweging ook op je geloof loslaten.

Dat is wat de Hebreeën doen.

Het wordt hen steeds moeilijker gemaakt om te geloven,

de kosten stijgen alleen maar, terwijl het hen steeds minder oplevert.

Kunnen ze hun geloof niet beter opgeven?

In Hebreeën 1-4 is dan de boodschap:

ga steeds terug naar de kern, terug naar Jezus,

want dan zie je dat je met Jezus goud in handen hebt!

Ik hoop dat het ook jou helpen mag

om te ontdekken waarom geloven in Jezus de moeite waard is om vol te houden.

We lezen een paar kenmerkende stukjes uit dit deel van de brief,

namelijk Hebreeën 1:1-4, 2:1-3 en 4:1-11.

 

1.    Opgeven?

dia 4 – Hebreeën: geloven onder druk

Eerst over die ‘brief aan de Hebreeën’.

Wie heeft die brief eigenlijk geschreven? En aan wie?

Op beide vragen moet ik het antwoord schuldig blijven…

Niemand weet wie deze brief geschreven heeft.

Vroeger werd nog wel eens aan Paulus gedacht,

al komt zijn naam in de brief niet voor,

maar tegenwoordig is dat eigenlijk het enige waarover iedereen het eens is:

deze brief komt niet van Paulus.

Een naam die wel eens voorbij komt, is die van Barnabas,

Paulus’ reisgenoot tijdens zijn 1e zendingsreis, maar het blijft gissen.

Net zoals naar de ontvangers van de brief.

Het is in ieder geval waarschijnlijk dat de brief aan Joodse christenen is geschreven,

daarom ook die naam ‘Hebreeën’,

maar of het Joodse christenen in Jeruzalem zijn,

of heel ergens anders op de wereld: we weten het niet.

 

Waar we wel meer over weten, is hun situatie.

Als je het boek Hebreeën leest, krijg je daar een aardige indruk van.

De brief zit vol aanmoedigingen: kom op, houd vol, niet opgeven!

Blijkbaar stonden de Hebreeën onder druk dat wél te doen.

Waarschijnlijk moeten we daarbij denken aan vervolging:

eerst de Joden en later de Romeinen moesten niets van die nieuwe godsdienst hebben,

dus werden christenen gewelddadig onderdrukt.

 

Even in termen van kosten en baten:

ze merken dat geloven in Jezus hen steeds meer kost,

terwijl hun eerste enthousiasme al een aardig eindje is weggezakt.

Het kost hen meer dan dat het hen oplevert,

en daarmee is de vraag: is het nog wel de moeite waard om te geloven?

De verleiding is groot om te kiezen voor de gemakkelijke weg: het geloof opgeven.

Want als je er steeds minder aan hebt, maar er een gigantische prijs voor betaalt,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

 

dia 5 – geloven: lusten en lasten

Wij hebben natuurlijk met heel andere problemen te maken dan de Hebreeën,

maar de vraag is dezelfde: als geloven je meer kost dan oplevert,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

Ik heb Herman ook verkocht, en dat was een goede keuze!

Als je net voor Jezus hebt gekozen, ben je vaak heel enthousiast.

Maar dat enthousiasme verdwijnt, geloven wordt gewoner.

Bovendien is er zoveel meer dan geloven,

er zijn zo ontzettend veel heel erg leuke dingen,

dingen die je niet wilt missen,

en voor je het weet is geloven een van die dingen die ook nog moet,

en komt het los te staan van je dagelijks leven.

 

Ondertussen vraagt geloven best wat van je.

Daar hebben we het vorige week uitgebreid over gehad:

Jezus zegt dat het je je leven kost!

Maar nog los daarvan: geloof heeft ook onderhoud nodig,

net als een auto,

dat je er structureel mee bezig bent.

En als kerk willen we ook veel:

Menorah wil een kerk zijn met betekenis voor de Zaankanters.

Daarom zetten velen van ons de schouders onder vrijwilligerswerk,

in de kerk, in de Dorcaswinkel, in Kogerveld.

 

Is geloven wel zo’n zegen? Waar doe je het eigenlijk voor?

Wanneer de Hebreeën die conclusie trekken,

vallen ze terug in hun vorige, Joodse leven.

Dat is voor hen de makkelijke weg.

Bij ons is dat uiteraard een andere weg.

Je kunt je geloof afzweren en voortaan als atheïst door het leven gaan.

Maar dat is nog best een grote stap – waarom zo moeilijk doen?

Je kunt ook je geloofsovertuigingen vasthouden,

je gelooft in God, en in Jezus, en in het leven na de dood,

en je houdt vast aan de christelijke normen en waarden,

maar je zet je geloof gewoon op een wat lager pitje.

Een soort ‘wel de lusten, niet de lasten’-geloof.

Een geloof waar het dagelijks leven met God naar de achtergrond verdwijnt,

onder het motto: ‘maar ik gelóóf het wel.’

 

2.    Terug naar Jezus

dia 6 – Jezus: het beste dat mensen kan overkomen

Wat moet je, als je zulke gedachten bij jezelf merkt?

Als geloven voor jou meer een last dan een lust is?

Dáár gaat het over in Hebreeën 1-4.

De onbekende schrijver zegt: ‘ga terug naar hoe het begon.

Jullie werden enthousiast van Jezus – ga terug naar hem,

terug naar de basics, om weer te ontdekken waar je het voor doet.’

 

Als Jezus niet het middelpunt van je geloof is,

dan is er inderdaad alle reden om je geloof aan de wilgen te hangen.

Of op zijn minst aan een kleerhanger in je garderobekast,

tussen alle andere kledingstukken die je nooit meer draagt,

maar waarvan je maar nooit weet of ze nog eens van pas komen.

Zonder Jezus verliest geloven al zijn kleur.

Er is maar één manier om vol te houden: focus op Jezus!

Want als je beseft wie Jezus is en wat Jezus gedaan heeft,

dan zou je wel gek zijn je geloof op te geven!

 

Dat wordt in de brief aan de Hebreeën verder uitgewerkt.

Als je deze week thuis al wat hoofdstukken hebt gelezen,

zul je gemerkt hebben dat Hebreeën geen makkelijk boek is.

Meer dan alle andere bijbelboeken grijpt Hebreeën terug op het OT.

De ene na de andere tekst wordt aangehaald,

en de schrijver gaat er vanuit dat het bekende kost is.

Maar als je er even goed voor gaat zitten, is het heel mooi.

Al die oude bijbelteksten overtuigen

dat Jezus het beste is dat de mensen ooit is overkomen en zal overkomen.

 

dia 7 – Jezus is meer dan: engelen – de ultieme boodschapper

In Hebreeën 1-4 wordt dat op 2 manieren uitgewerkt.

In Hebreeën 1 en 2 wordt Jezus vergeleken met de engelen.

‘Hoezo engelen?!’ zul je misschien denken.

Nou, in het Jodendom van die tijd was veel aandacht voor engelen.

Engelen waren de boodschappers van God.

Een engel met een boodschap van God: veel dichter bij God kon je niet komen!

Maar dan zegt Hebreeën: Jezus is nog veel meer dan de engelen,

hij is Gods eigen Zoon!

Als je de boodschap van de engelen al zo belangrijk vindt,

dan verdient de boodschap van Jezus al helemaal alle aandacht!

 

Het is een unieke boodschap.

Engelen blijven op veilige afstand van mensen.

Ze brengen een boodschap over en zijn weer vertrokken.

Jezus niet – dat lees je in Hebreeën 2.

Jezus is mens geworden zoals wij,

‘om door zijn dood definitief af te rekenen met de heerser over de dood, de duivel,

en zo allen te bevrijden die slaaf waren van hun levenslange angst voor de dood.’

Jezus brengt niet alleen een boodschap over: hij ís de boodschap!

 

dia 8 – Mozes – de ultieme leider

Dan de tweede vergelijking, in Hebreeën 3 en 4,

waar Psalm 95 een grote rol in speelt.

Daar wordt Jezus met Mozes vergeleken.

Mozes was met de Israëlieten op weg naar het beloofde land,

het land van Gods rust.

Maar de echte rust, die hebben de Israëlieten nooit gevonden.

Daarvoor moet je bij Jezus zijn, die veel groter is dan Mozes.

Jezus leidt ons in Gods rust!

 

Naar ons toe zou de schrijver het anders hebben opgeschreven.

Hij schrijft aan mensen voor wie de engelen en Mozes boven elke twijfel verheven zijn,

maar Jezus niet – dat ligt bij ons natuurlijk anders.

Bij ons zou de vergelijking niet met engelen zijn,

maar met filosofen of gelukwetenschappers.

Dat zijn de mensen die ons vertellen

hoe we gelukkig kunnen worden en een goed leven kunnen hebben.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die deskundigen van jullie.

Jullie zoeken naar de waarheid over het leven.

Maar Jezus komt van de Waarheid in eigen persoon!

Niemand staat dichter bij de Waarheid dan Jezus.

En dan te bedenken dat deze Jezus zich één maakt met ons – wat wil je nog meer?!’

 

De vergelijking zou ook niet met Mozes zijn,

maar met onze leiders van wie we heel wat verwachten:

dat ze zorgen voor werkgelegenheid,

dat onze koopkracht elk jaar wat puntjes stijgt,

dat je je op straat veilig voelt,

dat ze zorgen voor tevreden burgers.

Je kunt het ook zo zeggen: we verwachten dat ze ons naar het beloofde land brengen.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die leiders van jullie.

Jullie zoeken naar het beloofde land, naar echte rust.

Jullie proberen het op allerlei manieren te bereiken,

maar Jezus brengt het jullie gewoon!

Hoezo is geloven ‘moeilijk doen’: kijk dan wat Jezus allemaal doet!’

 

Dat is wat steeds terugkomt:

waar je Jezus ook mee vergelijkt, Jezus is altijd beter.

Alle alternatieven steken bij Jezus bleek af.

Met een ‘maar ik gelóóf het wel’-geloof doe je Jezus én jezelf tekort.

Met Jezus heb je goud in handen!

In hem, zegt Hebreeën 1, schittert Gods luister.

 

3.    Vasten = focussen

dia 9 - vasten=focussen

Dus merk je bij jezelf dat geloven sleur wordt, iets wat ook nog moet?

Trouwens, dat is helemaal niet gek, volgens mij kennen alle christenen dat wel.

Maar merk je dat bij jezelf, ga dan terug naar Jezus, focus op hem.

Een manier die daarbij kan helpen is vasten.

 

dia 10 - mono

Vasten is namelijk een manier om te focussen.

Je kunt namelijk niet alles tegelijk doen.

Onder het motto ‘rij mono’ probeert de overheid ons ervan bewust te maken

dat bezig zijn met je telefoon en op de weg letten niet goed samengaan.

Leg je telefoon weg, zodat je je aandacht bij de weg kunt houden.

 

dia 11 - vasten

Dat is ook het idee van vasten:

je legt iets weg, zodat je de focus op Jezus terugkrijgt.

Ik lees even een stukje voor uit een boek van John Piper over vasten:

‘De grootste vijand van een verlangen naar God is niet vergif maar appeltaart.

Het is niet het feestmaal van de goddelozen dat ons verlangen naar de hemel verdooft,

maar het eindeloos nuttigen van kleine snacks van de tafel van de wereld.

Niet de video voor boven de achttien,

maar de onbenullige programma’s die we avond aan avond indrinken.

De grootste bedreiging van onze liefde tot God

zijn niet zijn vijanden, maar zijn gaven.

Het gaat om ons dagelijks bord eten,

om tuinieren, lezen, decoreren, reizen, investeren, tv-kijken, internetten,

boodschappen doen, sporten, postzegels verzamelen en praten.

Al deze dingen kunnen de plaats van God innemen

en onze relatie met hem verstikken.’

 

Vorige week bij de koffie bekende ik iemand dat ik geen vaster ben.

Toch wil ik jullie uitdagen wél te vasten – en ik doe ook mee:

ik haal tijdelijk de NOS, Facebook en YouTube-app van mijn telefoon.

Want vasten helpt om te focussen.

Even de afleiding uit, en ontdekken of weer ontdekken

waarom Jezus zo mooi is.

Want het gaat er niet om dat je een maaltijd kunt overslaan,

of dat je zonder social media kunt,

maar om dat je dichter bij Jezus komt.

Focus op hem – en ontdek dat hij je aanbidding meer dan waard is!

 

Amen.

Hebreeën 1-4

 

Programma

Welkom

Zingen: Opwekking 687 (Heer, wijs mij uw weg; band)

Zingen: Opwekking 717 (Stil, mijn ziel wees stil; band)

Stil gebed, votum en groet

Zingen: LB Gezang 536: 1, 3 en 4 (Alles wat over ons geschreven is; orgel)

Gebed

Kinderlied: ‘Je ben nooit, nooit, nooit alleen’ (band)

Kinderkring

Zingen: DNP Psalm 95 : 1, 2, 3 en 4 (Kom, zing nu vrolijk voor de Heer; orgel)

Overdenking met lezingen: Hebreeën 1:1-4, 2:1-3 en 4:1-11 (thema: terug naar Jezus)

Zingen: Opwekking 830 (Vragen; band)

Gods wil voor ons leven

Zingen: LB Gezang 512 : 1, 2, 3 en 4 (O Jezus, hoe vertrouwd en goed; orgel)

Gebed

Collecte

Zingend belijden: Hemelhoog 367 (Wij blijven geloven; orgel)

Zegen

Zingen: Opwekking 798 (Houd vol; band)

 

Terug naar Jezus

 

Inleiding

dia 1 - zwart

Vorige week introduceerde Hanneke het bijbelleesproject Hebreeën.

Ik hoop dat veel van jullie al van het bijbelleesrooster gebruik hebben gemaakt.

Zo niet: het is nooit te laat om ermee te beginnen!

Met deze en de volgende preken wil ik je er bij helpen.

Wat ik ga doen is dit: ik laat de hoofdlijnen van de brief zien.

Je kunt je zo verliezen in de details, dat je het spoor bijster raakt.

Ik ga proberen jullie het overzicht over de brief te geven,

als een soort kapstok waar je de details aan kunt ophangen.

Vandaag over Hebreeën 1-4, volgende week over Hebreeën 5-10a

en over 2 weken over Hebreeën 10a-13.

 

dia 2 - Herman

Maar eerst moet ik jullie voorstellen aan Herman.

Herman was mijn eerste auto, een blauwe Volvo 142 uit 1971.

Ik geef toe: om je auto een naam te geven, moet er wel een steekje bij je los zitten.

Maar ik was dan ook heel blij met deze auto.

Als student auto rijden, dat leek mij onhaalbaar.

Maar Herman kostte niet veel meer dan een fatsoenlijke nieuwe fiets

en was als oldtimer vrijgesteld van wegenbelasting.

Ik voelde me de koning te rijk:

rijden in Herman bracht altijd een grote grijns op mijn gezicht

-zo’n auto heeft tenminste karakter-

en het kostte me bijna niets: wel de lusten, niet de lasten.

 

Maar in de loop der jaren werd het andersom: wel de lasten, niet de lusten.

Het rijden bleef een feestje, maar het kwam er steeds minder van.

Ondertussen kreeg Herman oude-mannen-kwaaltjes…

Vooral roest.

Had ik met veel moeite een portier aangepakt,

was het volgende portier alweer aan de beurt.

En de bodem. En de kofferbak. En de wielkasten.

Het was niet meer bij te houden.

Herman werd een actiepunt en bezorgde mij een schuldgevoel.

Dus heb ik hem verkocht.

 

dia 3 – terug naar Jezus / Hebreeën 1-4

Zo’n afweging van kosten en baten kun je maken als je een auto verkoopt,

maar je kunt zo’n afweging ook op je geloof loslaten.

Dat is wat de Hebreeën doen.

Het wordt hen steeds moeilijker gemaakt om te geloven,

de kosten stijgen alleen maar, terwijl het hen steeds minder oplevert.

Kunnen ze hun geloof niet beter opgeven?

In Hebreeën 1-4 is dan de boodschap:

ga steeds terug naar de kern, terug naar Jezus,

want dan zie je dat je met Jezus goud in handen hebt!

Ik hoop dat het ook jou helpen mag

om te ontdekken waarom geloven in Jezus de moeite waard is om vol te houden.

We lezen een paar kenmerkende stukjes uit dit deel van de brief,

namelijk Hebreeën 1:1-4, 2:1-3 en 4:1-11.

 

1.    Opgeven?

dia 4 – Hebreeën: geloven onder druk

Eerst over die ‘brief aan de Hebreeën’.

Wie heeft die brief eigenlijk geschreven? En aan wie?

Op beide vragen moet ik het antwoord schuldig blijven…

Niemand weet wie deze brief geschreven heeft.

Vroeger werd nog wel eens aan Paulus gedacht,

al komt zijn naam in de brief niet voor,

maar tegenwoordig is dat eigenlijk het enige waarover iedereen het eens is:

deze brief komt niet van Paulus.

Een naam die wel eens voorbij komt, is die van Barnabas,

Paulus’ reisgenoot tijdens zijn 1e zendingsreis, maar het blijft gissen.

Net zoals naar de ontvangers van de brief.

Het is in ieder geval waarschijnlijk dat de brief aan Joodse christenen is geschreven,

daarom ook die naam ‘Hebreeën’,

maar of het Joodse christenen in Jeruzalem zijn,

of heel ergens anders op de wereld: we weten het niet.

 

Waar we wel meer over weten, is hun situatie.

Als je het boek Hebreeën leest, krijg je daar een aardige indruk van.

De brief zit vol aanmoedigingen: kom op, houd vol, niet opgeven!

Blijkbaar stonden de Hebreeën onder druk dat wél te doen.

Waarschijnlijk moeten we daarbij denken aan vervolging:

eerst de Joden en later de Romeinen moesten niets van die nieuwe godsdienst hebben,

dus werden christenen gewelddadig onderdrukt.

 

Even in termen van kosten en baten:

ze merken dat geloven in Jezus hen steeds meer kost,

terwijl hun eerste enthousiasme al een aardig eindje is weggezakt.

Het kost hen meer dan dat het hen oplevert,

en daarmee is de vraag: is het nog wel de moeite waard om te geloven?

De verleiding is groot om te kiezen voor de gemakkelijke weg: het geloof opgeven.

Want als je er steeds minder aan hebt, maar er een gigantische prijs voor betaalt,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

 

dia 5 – geloven: lusten en lasten

Wij hebben natuurlijk met heel andere problemen te maken dan de Hebreeën,

maar de vraag is dezelfde: als geloven je meer kost dan oplevert,

waarom zou je het jezelf dan zo moeilijk maken?

Ik heb Herman ook verkocht, en dat was een goede keuze!

Als je net voor Jezus hebt gekozen, ben je vaak heel enthousiast.

Maar dat enthousiasme verdwijnt, geloven wordt gewoner.

Bovendien is er zoveel meer dan geloven,

er zijn zo ontzettend veel heel erg leuke dingen,

dingen die je niet wilt missen,

en voor je het weet is geloven een van die dingen die ook nog moet,

en komt het los te staan van je dagelijks leven.

 

Ondertussen vraagt geloven best wat van je.

Daar hebben we het vorige week uitgebreid over gehad:

Jezus zegt dat het je je leven kost!

Maar nog los daarvan: geloof heeft ook onderhoud nodig,

net als een auto,

dat je er structureel mee bezig bent.

En als kerk willen we ook veel:

Menorah wil een kerk zijn met betekenis voor de Zaankanters.

Daarom zetten velen van ons de schouders onder vrijwilligerswerk,

in de kerk, in de Dorcaswinkel, in Kogerveld.

 

Is geloven wel zo’n zegen? Waar doe je het eigenlijk voor?

Wanneer de Hebreeën die conclusie trekken,

vallen ze terug in hun vorige, Joodse leven.

Dat is voor hen de makkelijke weg.

Bij ons is dat uiteraard een andere weg.

Je kunt je geloof afzweren en voortaan als atheïst door het leven gaan.

Maar dat is nog best een grote stap – waarom zo moeilijk doen?

Je kunt ook je geloofsovertuigingen vasthouden,

je gelooft in God, en in Jezus, en in het leven na de dood,

en je houdt vast aan de christelijke normen en waarden,

maar je zet je geloof gewoon op een wat lager pitje.

Een soort ‘wel de lusten, niet de lasten’-geloof.

Een geloof waar het dagelijks leven met God naar de achtergrond verdwijnt,

onder het motto: ‘maar ik gelóóf het wel.’

 

2.    Terug naar Jezus

dia 6 – Jezus: het beste dat mensen kan overkomen

Wat moet je, als je zulke gedachten bij jezelf merkt?

Als geloven voor jou meer een last dan een lust is?

Dáár gaat het over in Hebreeën 1-4.

De onbekende schrijver zegt: ‘ga terug naar hoe het begon.

Jullie werden enthousiast van Jezus – ga terug naar hem,

terug naar de basics, om weer te ontdekken waar je het voor doet.’

 

Als Jezus niet het middelpunt van je geloof is,

dan is er inderdaad alle reden om je geloof aan de wilgen te hangen.

Of op zijn minst aan een kleerhanger in je garderobekast,

tussen alle andere kledingstukken die je nooit meer draagt,

maar waarvan je maar nooit weet of ze nog eens van pas komen.

Zonder Jezus verliest geloven al zijn kleur.

Er is maar één manier om vol te houden: focus op Jezus!

Want als je beseft wie Jezus is en wat Jezus gedaan heeft,

dan zou je wel gek zijn je geloof op te geven!

 

Dat wordt in de brief aan de Hebreeën verder uitgewerkt.

Als je deze week thuis al wat hoofdstukken hebt gelezen,

zul je gemerkt hebben dat Hebreeën geen makkelijk boek is.

Meer dan alle andere bijbelboeken grijpt Hebreeën terug op het OT.

De ene na de andere tekst wordt aangehaald,

en de schrijver gaat er vanuit dat het bekende kost is.

Maar als je er even goed voor gaat zitten, is het heel mooi.

Al die oude bijbelteksten overtuigen

dat Jezus het beste is dat de mensen ooit is overkomen en zal overkomen.

 

dia 7 – Jezus is meer dan: engelen – de ultieme boodschapper

In Hebreeën 1-4 wordt dat op 2 manieren uitgewerkt.

In Hebreeën 1 en 2 wordt Jezus vergeleken met de engelen.

‘Hoezo engelen?!’ zul je misschien denken.

Nou, in het Jodendom van die tijd was veel aandacht voor engelen.

Engelen waren de boodschappers van God.

Een engel met een boodschap van God: veel dichter bij God kon je niet komen!

Maar dan zegt Hebreeën: Jezus is nog veel meer dan de engelen,

hij is Gods eigen Zoon!

Als je de boodschap van de engelen al zo belangrijk vindt,

dan verdient de boodschap van Jezus al helemaal alle aandacht!

 

Het is een unieke boodschap.

Engelen blijven op veilige afstand van mensen.

Ze brengen een boodschap over en zijn weer vertrokken.

Jezus niet – dat lees je in Hebreeën 2.

Jezus is mens geworden zoals wij,

‘om door zijn dood definitief af te rekenen met de heerser over de dood, de duivel,

en zo allen te bevrijden die slaaf waren van hun levenslange angst voor de dood.’

Jezus brengt niet alleen een boodschap over: hij ís de boodschap!

 

dia 8 – Mozes – de ultieme leider

Dan de tweede vergelijking, in Hebreeën 3 en 4,

waar Psalm 95 een grote rol in speelt.

Daar wordt Jezus met Mozes vergeleken.

Mozes was met de Israëlieten op weg naar het beloofde land,

het land van Gods rust.

Maar de echte rust, die hebben de Israëlieten nooit gevonden.

Daarvoor moet je bij Jezus zijn, die veel groter is dan Mozes.

Jezus leidt ons in Gods rust!

 

Naar ons toe zou de schrijver het anders hebben opgeschreven.

Hij schrijft aan mensen voor wie de engelen en Mozes boven elke twijfel verheven zijn,

maar Jezus niet – dat ligt bij ons natuurlijk anders.

Bij ons zou de vergelijking niet met engelen zijn,

maar met filosofen of gelukwetenschappers.

Dat zijn de mensen die ons vertellen

hoe we gelukkig kunnen worden en een goed leven kunnen hebben.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die deskundigen van jullie.

Jullie zoeken naar de waarheid over het leven.

Maar Jezus komt van de Waarheid in eigen persoon!

Niemand staat dichter bij de Waarheid dan Jezus.

En dan te bedenken dat deze Jezus zich één maakt met ons – wat wil je nog meer?!’

 

De vergelijking zou ook niet met Mozes zijn,

maar met onze leiders van wie we heel wat verwachten:

dat ze zorgen voor werkgelegenheid,

dat onze koopkracht elk jaar wat puntjes stijgt,

dat je je op straat veilig voelt,

dat ze zorgen voor tevreden burgers.

Je kunt het ook zo zeggen: we verwachten dat ze ons naar het beloofde land brengen.

Dan zou Hebreeën zeggen: ‘Jezus is veel beter dan al die leiders van jullie.

Jullie zoeken naar het beloofde land, naar echte rust.

Jullie proberen het op allerlei manieren te bereiken,

maar Jezus brengt het jullie gewoon!

Hoezo is geloven ‘moeilijk doen’: kijk dan wat Jezus allemaal doet!’

 

Dat is wat steeds terugkomt:

waar je Jezus ook mee vergelijkt, Jezus is altijd beter.

Alle alternatieven steken bij Jezus bleek af.

Met een ‘maar ik gelóóf het wel’-geloof doe je Jezus én jezelf tekort.

Met Jezus heb je goud in handen!

In hem, zegt Hebreeën 1, schittert Gods luister.

 

3.    Vasten = focussen

dia 9 - vasten=focussen

Dus merk je bij jezelf dat geloven sleur wordt, iets wat ook nog moet?

Trouwens, dat is helemaal niet gek, volgens mij kennen alle christenen dat wel.

Maar merk je dat bij jezelf, ga dan terug naar Jezus, focus op hem.

Een manier die daarbij kan helpen is vasten.

 

dia 10 - mono

Vasten is namelijk een manier om te focussen.

Je kunt namelijk niet alles tegelijk doen.

Onder het motto ‘rij mono’ probeert de overheid ons ervan bewust te maken

dat bezig zijn met je telefoon en op de weg letten niet goed samengaan.

Leg je telefoon weg, zodat je je aandacht bij de weg kunt houden.

 

dia 11 - vasten

Dat is ook het idee van vasten:

je legt iets weg, zodat je de focus op Jezus terugkrijgt.

Ik lees even een stukje voor uit een boek van John Piper over vasten:

‘De grootste vijand van een verlangen naar God is niet vergif maar appeltaart.

Het is niet het feestmaal van de goddelozen dat ons verlangen naar de hemel verdooft,

maar het eindeloos nuttigen van kleine snacks van de tafel van de wereld.

Niet de video voor boven de achttien,

maar de onbenullige programma’s die we avond aan avond indrinken.

De grootste bedreiging van onze liefde tot God

zijn niet zijn vijanden, maar zijn gaven.

Het gaat om ons dagelijks bord eten,

om tuinieren, lezen, decoreren, reizen, investeren, tv-kijken, internetten,

boodschappen doen, sporten, postzegels verzamelen en praten.

Al deze dingen kunnen de plaats van God innemen

en onze relatie met hem verstikken.’

 

Vorige week bij de koffie bekende ik iemand dat ik geen vaster ben.

Toch wil ik jullie uitdagen wél te vasten – en ik doe ook mee:

ik haal tijdelijk de NOS, Facebook en YouTube-app van mijn telefoon.

Want vasten helpt om te focussen.

Even de afleiding uit, en ontdekken of weer ontdekken

waarom Jezus zo mooi is.

Want het gaat er niet om dat je een maaltijd kunt overslaan,

of dat je zonder social media kunt,

maar om dat je dichter bij Jezus komt.

Focus op hem – en ontdek dat hij je aanbidding meer dan waard is!

Amen.