Preek - Lucas 2:1-20 - INTIEME KERST

Inleiding

We kunnen er wel omheen draaien,

doen alsof er niets aan de hand is,

maar Kerst is dit jaar anders dan andere jaren.

Dat is de spreekwoordelijke olifant in de kamer:

we willen het er niet over hebben, maar het is overduidelijk.

Dit jaar geen kerstmarkten,

niet uitgebreid tafelen met de hele familie,

geen kerstconcerten en kerstborrels,

en, wat mij betreft het pijnlijkste: geen volle kerken.

 

Kerst is dit jaar anders.

Ik hoop met heel mijn hart dat het volgend jaar weer normaal is.

En toch… toch heeft het ook wel wat: een kerst zonder kerststress.

Dit jaar had het niet zoveel zin

om je de hele maand december al druk te maken om het kerstdiner.

En met maximaal 3 gasten in huis

heb je minder drukte om het iedereen naar de zin te maken

en blijft er tijd over om elkaar écht te spreken.

 

Kerst is dit jaar noodgedwongen kleinschalig,

maar dat kan het ook heel intiem maken.

Nee, dit jaar geen stampvolle kerken om uitbundig de geboorte van Jezus te vieren,

maar ik hoop daardoor juist wel een intieme Kerst,

waar je dichter bij de kern komt omdat Kerst van alle opsmuk ontdaan is.

Een intieme Kerst – met die invalshoek maken we een tijdreis naar Bethlehem.

 

1.   Onopgemerkt

Want in Bethlehem zitten de kerken, of eigenlijk de synagoges,

die nacht ook niet bepaald vol.

Er is niemand te bekennen.

Dan zou je nog kunnen denken:

‘ja, logisch, Jezus is niet in de synagoge geboren, maar in een stal,

dus bij die stal is het dringen

om een glimp van de pasgeboren redder op te vangen.’

Maar dan moet ik je teleurstellen: ook bij die stal is geen kip te bekennen.

Letterlijk: het is niet waarschijnlijk dat Jezus tussen de dieren geboren is,

want die dieren waren buiten, in het veld, bij de herders.

 

De komst van de Zoon van God naar deze wereld lijkt onopgemerkt voorbij te gaan.

Niemand schenkt aandacht aan Jozef en Maria, tieners nog,

die een paar weken geleden in Bethlehem waren komen aanwaaien.

Hun ouders, hun vrienden: die wonen allemaal in Nazareth,

een reis van een paar dagen.

Maar misschien zijn die ook wel blij met deze afstand:

zo hoeven ze zich tenminste wat minder te schamen

voor Maria’s dubieuze zwangerschap.

Hoe dan ook: hier in Bethlehem staan Jozef en Maria er alleen voor.

Ook in deze nacht van de geboorte.

 

Als je baby geboren wordt, dan wil je het wel van de daken schreeuwen.

Maanden van tevoren heb je al slingers besteld

om je huis mee te versieren: ‘hoera, een jongen!’

Je belt direct je ouders, die in een kwartier op de stoep staan.

In de tussentijd sla je nog snel even blauwe muisjes in voor het kraambezoek,

en bij het afrekenen vertel je glunderend dat het een jongetje is.

Maar Jozef en Maria kunnen het met niemand delen.

Er is geen kraamzorg.

Er is geen familie.

Er zijn geen buren.

Alleen Jozef, Maria en de baby.

Als Jozef een beetje op mij lijkt,

heeft hij ook nog eens geen idee wat hij met dat minimensje aan moet…

En niemand die het hen kan uitleggen.

 

Maar op een of andere manier lukt het toch:

Jezus is gestopt met huilen, en ligt te slapen in zijn geïmproviseerde wiegje.

Jozef en Maria kijken elkaar aan: ze zijn uitgeput.

Misschien dat Jezus hen nu een paar uurtjes slaap gunt.

En aan Jezus ligt het niet…

Maar van slapen komt het ook niet,

want als Jozef net het licht uit wil doen,

verschijnt er een woeste kop om de hoek van de deuropening.

‘Hé gast, moet je horen,

er moet hier ergens een baby geboren zijn,

weet jij daar iets van?

Wat zeg je?

Kun je wat harder praten, ik versta je niet zo goed.

Of ik wat stiller kan doen, hoezo?

O, hebben jullie een baby?

Gast, gefeliciteerd dan maar!

Hé jongens – hier moeten we zijn!’

 

Er stappen nog een paar mannen naar binnen – allemaal even woest.

Het zijn herders.

Niet de gasten waar Jozef en Maria op zaten te wachten.

Herders hadden geen al te best imago:

het waren ruwe, onaangepaste types,

waar je liever niet mee te maken kreeg.

Mensen waren een beetje bang voor deze vreemde snuiters.

Je ziet Jozef en Maria denken: ‘dit kan er ook nog wel bij…’

 

Voor Jezus geen groots onthaal op aarde.

Zijn komst gaat bijna onopgemerkt voorbij.

Geen massale kerkdiensten,

geen staldeur die wordt platgelopen door hoogwaardigheidsbekleders.

Jozef, Maria en als enig bezoek een stelletje rouwdouwers…

Dat is alles.

 

2.   Intieme kerst

Net als vandaag blijft die eerste Kerst heel klein.

Dus misschien is helemaal niet zo erg

dat we Kerst vandaag niet zo massaal kunnen vieren.

Het brengt ons in ieder geval dichter bij het gevoel van die nacht.

Net als toen is het vandaag Kerst in kleine kring:

niet massaal, wel intiem!

 

Ja, ik heb wel weer eens zin in een groot feest.

Maar eigenlijk houd ik nog veel meer van kleine feestjes.

De beruchte blokjesverjaardagen passen helemaal bij mij:

dan kun je even focussen op die paar gasten die er zijn,

échte aandacht voor elkaar hebben,

in plaats van dat je elkaar net 2 minuten gesproken hebt,

precies genoeg om je cadeautje uit te pakken en ‘dank je wel’ te zeggen,

en dan alweer naar de deur moet om de volgende binnen te laten,

van koffie en taart te voorzien, cadeautje in ontvangst te nemen,

en weer door naar de volgende.

Tegen de tijd dat je iedereen ontvangen hebt,

heb jij het alweer druk met bier en de frituur,

en aan het einde van je verjaardag vraag je je af

hoe het nou eigenlijk met je verjaardagsgasten ging.

Ik houd wel van gespreid verjaardagsbezoek,

want dan spreek je elkaar veel beter.

Het is veel persoonlijker, intiemer.

 

In Bethlehem hoeven de herders ook niet achter in de rij aan te sluiten,

om vervolgens snel Jozef en Maria te feliciteren

en nog even een blik op het kind te werpen,

en dan weer plaats te maken voor de volgende in de rij.

Jozef en Maria hebben juist alle tijd.

En al zijn deze herders wel de laatsten die ze nu verwacht hadden,

ze zijn toch blij met dit onverwachte bezoek, en zijn weer klaarwakker.

 

Ze hebben niets om de herders voor te zetten,

geen beschuit met muisjes, zelfs geen koffie,

maar dat maakt allemaal niet uit: het gaat om de ontmoeting.

En dan begint 1 van de herders zijn verhaal te doen,

over hoe ze door een engel overvallen werden,

en hoe die engel gezelschap kreeg van een heel engelenleger,

en over het lied dat die engelen zongen: het ‘ere zij God’.

Maar zij, de herders, waren het enige publiek.

Maria en Jozef willen alles weten, en daarna vertellen zij hun verhaal -

aan deze vreemdelingen die ze tot vannacht nog nooit ontmoet hadden.

Rond het geïmproviseerde wiegje gaan harten open!

 

Als even later de baby een paar kreetjes slaakt,

mogen de herders Jezus zelfs even vasthouden.

Misschien zaten er wel vaders bij,

die nog wat tips konden geven over wat je met een baby moet.

Juist door dit kleine, door deze intieme setting,

is er oprechte aandacht en werkelijke ontmoeting,

kunnen de herders heel dicht bij Jezus komen.

Daar mogen we vandaag wat van mee voelen!

 

Dat intieme van die eerste Kerst,

laat ook iets belangrijks zien over deze baby in zijn wiegje.

Het leert dat de revolutie van Jezus in je hart begint.

Ja: de revolutie.

Deze baby lijkt in niets op een revolutionair,

maar zo zet Lucas hem wel neer,

door hem tegenover keizer Augustus te zetten.

We staan hier aan de wieg van de Jezus-revolutie!

 

Maar die revolutie is anders dan andere revoluties.

De revolutie van Jezus begint niet in een krachtmeting met de machtigen.

Sterker nog: keizer Augustus van Rome

heeft nooit een woord over Jezus gehoord.

Pas na Jezus’ dood druppelt er langzaam informatie over Jezus binnen in Rome.

Nee, de revolutie van Jezus begint in je hart.

Jezus komt niet met toeters en bellen naar de wereld om de macht op te eisen,

maar ongemerkt, en daardoor persoonlijk, toegankelijk en intiem –

want hij wil je hart!

Hij is geen koning op afstand,

maar een koning die wil delen in je leven.

 

De herders zijn de eersten die dat meemaken.

Jezus gaat rond, allemaal willen ze hem even vasthouden,

en bij allemaal rolt er een traan over hun wangen, hun baard in,

omdat zij de redder van de wereld mogen vasthouden.

Deze nacht zullen ze nooit meer vergeten –

deze nacht voelt het alsof ze herboren zijn!

 

3.   Ontmoeten

Net als die nacht is Kerst dit jaar klein en intiem.

Wat een kans om dichter bij het geheim van Jezus te komen!

Deze Kerst hoef je niet in de kerststress te zitten,

hoef je niet druk te zijn om het iedereen naar de zin te maken.

Deze Kerst is een Kerst zonder opsmuk,

een Kerst waar je niet verplicht gezellig moet doen,

je mooiste kleren aan moet trekken,

en je van je beste kant moet laten zien.

 

Ik zou zeggen: gebruik het!

Gebruik het, om dichter bij de kern te komen,

dichter bij dat kind dat daar in Bethlehem geboren werd,

bij Jezus, de baby die je hart vraagt,

de koning die in je leven wil delen.

Gebruik het, om net als de herders, Jezus te bewonderen,

je redder met volle aandacht te ontmoeten en je herboren te voelen.

Ik wens jullie zo’n intieme kerst!

Amen.

Lucas 2:1-20 - INTIEME KERST

Inleiding

We kunnen er wel omheen draaien,

doen alsof er niets aan de hand is,

maar Kerst is dit jaar anders dan andere jaren.

Dat is de spreekwoordelijke olifant in de kamer:

we willen het er niet over hebben, maar het is overduidelijk.

Dit jaar geen kerstmarkten,

niet uitgebreid tafelen met de hele familie,

geen kerstconcerten en kerstborrels,

en, wat mij betreft het pijnlijkste: geen volle kerken.

 

Kerst is dit jaar anders.

Ik hoop met heel mijn hart dat het volgend jaar weer normaal is.

En toch… toch heeft het ook wel wat: een kerst zonder kerststress.

Dit jaar had het niet zoveel zin

om je de hele maand december al druk te maken om het kerstdiner.

En met maximaal 3 gasten in huis

heb je minder drukte om het iedereen naar de zin te maken

en blijft er tijd over om elkaar écht te spreken.

 

Kerst is dit jaar noodgedwongen kleinschalig,

maar dat kan het ook heel intiem maken.

Nee, dit jaar geen stampvolle kerken om uitbundig de geboorte van Jezus te vieren,

maar ik hoop daardoor juist wel een intieme Kerst,

waar je dichter bij de kern komt omdat Kerst van alle opsmuk ontdaan is.

Een intieme Kerst – met die invalshoek maken we een tijdreis naar Bethlehem.

 

1.   Onopgemerkt

Want in Bethlehem zitten de kerken, of eigenlijk de synagoges,

die nacht ook niet bepaald vol.

Er is niemand te bekennen.

Dan zou je nog kunnen denken:

‘ja, logisch, Jezus is niet in de synagoge geboren, maar in een stal,

dus bij die stal is het dringen

om een glimp van de pasgeboren redder op te vangen.’

Maar dan moet ik je teleurstellen: ook bij die stal is geen kip te bekennen.

Letterlijk: het is niet waarschijnlijk dat Jezus tussen de dieren geboren is,

want die dieren waren buiten, in het veld, bij de herders.

 

De komst van de Zoon van God naar deze wereld lijkt onopgemerkt voorbij te gaan.

Niemand schenkt aandacht aan Jozef en Maria, tieners nog,

die een paar weken geleden in Bethlehem waren komen aanwaaien.

Hun ouders, hun vrienden: die wonen allemaal in Nazareth,

een reis van een paar dagen.

Maar misschien zijn die ook wel blij met deze afstand:

zo hoeven ze zich tenminste wat minder te schamen

voor Maria’s dubieuze zwangerschap.

Hoe dan ook: hier in Bethlehem staan Jozef en Maria er alleen voor.

Ook in deze nacht van de geboorte.

 

Als je baby geboren wordt, dan wil je het wel van de daken schreeuwen.

Maanden van tevoren heb je al slingers besteld

om je huis mee te versieren: ‘hoera, een jongen!’

Je belt direct je ouders, die in een kwartier op de stoep staan.

In de tussentijd sla je nog snel even blauwe muisjes in voor het kraambezoek,

en bij het afrekenen vertel je glunderend dat het een jongetje is.

Maar Jozef en Maria kunnen het met niemand delen.

Er is geen kraamzorg.

Er is geen familie.

Er zijn geen buren.

Alleen Jozef, Maria en de baby.

Als Jozef een beetje op mij lijkt,

heeft hij ook nog eens geen idee wat hij met dat minimensje aan moet…

En niemand die het hen kan uitleggen.

 

Maar op een of andere manier lukt het toch:

Jezus is gestopt met huilen, en ligt te slapen in zijn geïmproviseerde wiegje.

Jozef en Maria kijken elkaar aan: ze zijn uitgeput.

Misschien dat Jezus hen nu een paar uurtjes slaap gunt.

En aan Jezus ligt het niet…

Maar van slapen komt het ook niet,

want als Jozef net het licht uit wil doen,

verschijnt er een woeste kop om de hoek van de deuropening.

‘Hé gast, moet je horen,

er moet hier ergens een baby geboren zijn,

weet jij daar iets van?

Wat zeg je?

Kun je wat harder praten, ik versta je niet zo goed.

Of ik wat stiller kan doen, hoezo?

O, hebben jullie een baby?

Gast, gefeliciteerd dan maar!

Hé jongens – hier moeten we zijn!’

 

Er stappen nog een paar mannen naar binnen – allemaal even woest.

Het zijn herders.

Niet de gasten waar Jozef en Maria op zaten te wachten.

Herders hadden geen al te best imago:

het waren ruwe, onaangepaste types,

waar je liever niet mee te maken kreeg.

Mensen waren een beetje bang voor deze vreemde snuiters.

Je ziet Jozef en Maria denken: ‘dit kan er ook nog wel bij…’

 

Voor Jezus geen groots onthaal op aarde.

Zijn komst gaat bijna onopgemerkt voorbij.

Geen massale kerkdiensten,

geen staldeur die wordt platgelopen door hoogwaardigheidsbekleders.

Jozef, Maria en als enig bezoek een stelletje rouwdouwers…

Dat is alles.

 

2.   Intieme kerst

Net als vandaag blijft die eerste Kerst heel klein.

Dus misschien is helemaal niet zo erg

dat we Kerst vandaag niet zo massaal kunnen vieren.

Het brengt ons in ieder geval dichter bij het gevoel van die nacht.

Net als toen is het vandaag Kerst in kleine kring:

niet massaal, wel intiem!

 

Ja, ik heb wel weer eens zin in een groot feest.

Maar eigenlijk houd ik nog veel meer van kleine feestjes.

De beruchte blokjesverjaardagen passen helemaal bij mij:

dan kun je even focussen op die paar gasten die er zijn,

échte aandacht voor elkaar hebben,

in plaats van dat je elkaar net 2 minuten gesproken hebt,

precies genoeg om je cadeautje uit te pakken en ‘dank je wel’ te zeggen,

en dan alweer naar de deur moet om de volgende binnen te laten,

van koffie en taart te voorzien, cadeautje in ontvangst te nemen,

en weer door naar de volgende.

Tegen de tijd dat je iedereen ontvangen hebt,

heb jij het alweer druk met bier en de frituur,

en aan het einde van je verjaardag vraag je je af

hoe het nou eigenlijk met je verjaardagsgasten ging.

Ik houd wel van gespreid verjaardagsbezoek,

want dan spreek je elkaar veel beter.

Het is veel persoonlijker, intiemer.

 

In Bethlehem hoeven de herders ook niet achter in de rij aan te sluiten,

om vervolgens snel Jozef en Maria te feliciteren

en nog even een blik op het kind te werpen,

en dan weer plaats te maken voor de volgende in de rij.

Jozef en Maria hebben juist alle tijd.

En al zijn deze herders wel de laatsten die ze nu verwacht hadden,

ze zijn toch blij met dit onverwachte bezoek, en zijn weer klaarwakker.

 

Ze hebben niets om de herders voor te zetten,

geen beschuit met muisjes, zelfs geen koffie,

maar dat maakt allemaal niet uit: het gaat om de ontmoeting.

En dan begint 1 van de herders zijn verhaal te doen,

over hoe ze door een engel overvallen werden,

en hoe die engel gezelschap kreeg van een heel engelenleger,

en over het lied dat die engelen zongen: het ‘ere zij God’.

Maar zij, de herders, waren het enige publiek.

Maria en Jozef willen alles weten, en daarna vertellen zij hun verhaal -

aan deze vreemdelingen die ze tot vannacht nog nooit ontmoet hadden.

Rond het geïmproviseerde wiegje gaan harten open!

 

Als even later de baby een paar kreetjes slaakt,

mogen de herders Jezus zelfs even vasthouden.

Misschien zaten er wel vaders bij,

die nog wat tips konden geven over wat je met een baby moet.

Juist door dit kleine, door deze intieme setting,

is er oprechte aandacht en werkelijke ontmoeting,

kunnen de herders heel dicht bij Jezus komen.

Daar mogen we vandaag wat van mee voelen!

 

Dat intieme van die eerste Kerst,

laat ook iets belangrijks zien over deze baby in zijn wiegje.

Het leert dat de revolutie van Jezus in je hart begint.

Ja: de revolutie.

Deze baby lijkt in niets op een revolutionair,

maar zo zet Lucas hem wel neer,

door hem tegenover keizer Augustus te zetten.

We staan hier aan de wieg van de Jezus-revolutie!

 

Maar die revolutie is anders dan andere revoluties.

De revolutie van Jezus begint niet in een krachtmeting met de machtigen.

Sterker nog: keizer Augustus van Rome

heeft nooit een woord over Jezus gehoord.

Pas na Jezus’ dood druppelt er langzaam informatie over Jezus binnen in Rome.

Nee, de revolutie van Jezus begint in je hart.

Jezus komt niet met toeters en bellen naar de wereld om de macht op te eisen,

maar ongemerkt, en daardoor persoonlijk, toegankelijk en intiem –

want hij wil je hart!

Hij is geen koning op afstand,

maar een koning die wil delen in je leven.

 

De herders zijn de eersten die dat meemaken.

Jezus gaat rond, allemaal willen ze hem even vasthouden,

en bij allemaal rolt er een traan over hun wangen, hun baard in,

omdat zij de redder van de wereld mogen vasthouden.

Deze nacht zullen ze nooit meer vergeten –

deze nacht voelt het alsof ze herboren zijn!

 

3.   Ontmoeten

Net als die nacht is Kerst dit jaar klein en intiem.

Wat een kans om dichter bij het geheim van Jezus te komen!

Deze Kerst hoef je niet in de kerststress te zitten,

hoef je niet druk te zijn om het iedereen naar de zin te maken.

Deze Kerst is een Kerst zonder opsmuk,

een Kerst waar je niet verplicht gezellig moet doen,

je mooiste kleren aan moet trekken,

en je van je beste kant moet laten zien.

 

Ik zou zeggen: gebruik het!

Gebruik het, om dichter bij de kern te komen,

dichter bij dat kind dat daar in Bethlehem geboren werd,

bij Jezus, de baby die je hart vraagt,

de koning die in je leven wil delen.

Gebruik het, om net als de herders, Jezus te bewonderen,

je redder met volle aandacht te ontmoeten en je herboren te voelen.

Ik wens jullie zo’n intieme kerst!

Amen.